De businesscase voor ‘Energie uit mest voor brood en bol’ is bijna rond, vertelt Jurian Lier, projectleider Energie bij DLV Advies. In het project participeren melkveebedrijf VOF Neefjes-Van Dam uit Avenhorn en de industriële bakkerij Pater, eveneens uit Avenhorn. Tulpenkweker Neefjes in Berkhout doet ook mee, die wil een deel van het digestaat straks gebruiken in de tulpenteelt.
Gas op de as
Melkveebedrijf Neefjes-Van Dam wil aan de slag met monomestvergisting, waarmee ze stikstof- en methaanemissie fors kunnen reduceren. Het biogas omzetten in stroom en warmte via een WKK zou een mogelijkheid zijn, maar op dit melkveebedrijf kan die warmte niet worden benut. Een aansluiting op het aardgasnet is voor dit bedrijf een dusdanige investering dat hiermee het gewenste rendement niet meer wordt behaald. Bakkerij Pater staat wel open voor het gebruik van biogas als manier om de bakkerij verder te verduurzamen. Echter, een gasleiding tussen het melkveebedrijf en de bakkerij bleek niet haalbaar. Zo ontstond het idee om het biogas in bundels gasflessen te vervoeren naar de bakkerij. “Gas op de as, zo noemen ze dat tegenwoordig”, lacht Jurian.
Comprimeren maakt kleinschalige inzet mogelijk
En daar komt de nieuwe projectpartner om de hoek kijken. Deze beschikt over een mobiele gasinstallatie, waarmee ze kleinschalige biogasproductie kunnen raffineren en comprimeren tot 300 bar in gasflessenbundels. Jurian: “Dat scheelt een hele grote stap, omdat het opwaardeerstation ertussenuit kan.” Er is wel meer biogas nodig om dezelfde hoeveelheid energie eruit te halen dan bij aardgas, vanwege het lagere methaangehalte. Gronings aardgas bevat 81 procent methaan; biogas gemiddeld 55 procent. “Dit is een hele mooie manier van energie doorzetten in de meest zuivere vorm”, zegt Jurian. “Het is een mooi alternatief voor melkveehouders die een extra verdienmodel willen genereren waarmee ze tegelijkertijd hun methaan- en stikstofemissies terugdringen.” Bakkerij Pater moet wel extra branders in de ovens installeren, die geschikt zijn voor de verbranding van ruw biogas. Ook zal de bakkerij moeten investeren in een veilige opslagplaats voor de gasflessen.
Afspraken en subsidie bepalen de businesscase
De grootste uitdaging is nu om goede langetermijnafspraken te maken met bakkerij Pater over de afname van het biogas. Voor de productie van biogas kan SDE-subsidie worden aangevraagd; dat is een belangrijke pijler onder het hele project. De SDE-subsidie op biogas is mede afhankelijk van wat de marktprijs doet: als de prijs voor biogas oploopt, daalt de aanvulling vanuit de SDE. Dit zogenoemde correctiebedrag wordt elk jaar vastgesteld. Om dit project van de grond te tillen, moeten de partijen dus langjarige afspraken zien te maken over de afname van biogas, waarbij ook rekening wordt gehouden met fluctuaties in de marktprijs en de correctiebedragen. “Gerekend op basis van de huidige SDE-subsidie moet de investering in zeven tot acht jaar zijn terug te verdienen, als de verkoop van biogas volledig aansluit op de SDE-subsidie.” Voordeel voor de bakker is ook dat die straks bij ingang van de ETS2-regeling (naar verwachting per1 januari 2028) voor het aandeel biogas dat hij verbruikt, geen CO2-emissierechten hoeft aan te kopen. Jurian: “Op 1 november gaat de SDE-subsidieregeling weer open. We hopen voor die tijd een intentieverklaring te kunnen afsluiten met de bakkerij, voor de afname van het gas voor de komende twaalf jaar. Dan kan het project van start.”
Breed toepasbaar
Als het project slaagt, kan het concept ‘gas op de as’ ook buiten Avenhorn worden toegepast. Door biogas op het erf te reinigen, te comprimeren en in gasflessenbundels te vervoeren, ontstaat een alternatief voor bedrijven waarvoor een eigen opwaardeerstation of een aansluiting op het aardgasnet niet rendabel is. Zo kan lokaal geproduceerd biogas worden ingezet bij afnemers in de regio of via regionale invoedpunten aan het aardgasnet worden geleverd. De samenwerking met de partner in dit project laat zien hoe zo’n keten technisch en organisatorisch kan worden ingericht.
|
BASgas (Biologisch Agrarische Systemen) is een startup uit Apeldoorn die zich richt op het verwerken en afzetten van biogas. Het bedrijf heeft een mobiele gasinstallatie waarmee biogas kan worden gereinigd en gecomprimeerd tot 300 bar in gasflessenbundels. Daardoor is een kostbaar opwaardeerstation naar groen gas niet altijd nodig. Binnen het project ‘Energie uit mest voor brood en bol’ maakt deze techniek het mogelijk om biogas van het melkveebedrijf naar de bakkerij te vervoeren zonder aanleg van een aardgasleiding. Hierdoor wordt monomestvergisting ook voor kleinere melkveebedrijven interessant en beter haalbaar.
|
Lees meer
Mede mogelijk gemaakt door
De investering in monomestvergisting, inclusief de benodigde stalaanpassingen voor de aanvoer van dag- of uurverse mest, is zeer fors. Het moet wel voor alle partijen substantieel wat opleveren onderaan de streep, voordat het doorgang kan vinden. Door het digestaat op te waarderen hoopt de melkveehouderij de vraag naar dit product vanuit de tulpen- en akkerbouwsector te vergroten, waardoor het mestoverschot makkelijker in de regio geplaatst kan worden. Daarnaast wordt er SDE-subsidie aangevraagd voor het gas, waardoor er altijd een minimumprijs gegarandeerd kan worden. Of het financieel allemaal haalbaar is, moet voor de zomer duidelijk zijn. Het project 'Energie uit mest voor brood en bol' is mede mogelijk gemaakt en gefinancieerd door ELFPO Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.