Pachten blijft goedkope manier om grond te verwerven, ondanks stijging pachtnormen

Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) heeft de nieuwe pachtnormen en veranderpercentages voor los grasland en bouwland vastgesteld. Deze gelden vanaf 1 juli 2026. In dertien van de veertien pachtprijsgebieden stijgt de pachtnorm ten opzichte van 2025. Alleen in het Zuidwestelijk akkerbouwgebied daalt de norm, met 3%. In de meeste gebieden bedraagt de stijging 1 tot 10%. De grootste verhogingen zijn te zien in Westelijk Holland (+23%), Waterland en Droogmakerijen (+17%), Veenkoloniën en Oldambt (+14%) en Bouwhoek en Hogeland (+13%). Daarbij geldt wel dat deze gebieden in 2025 relatief lage pachtnormen hadden.

Goedkoop in vergelijking met aankoop

“En nog steeds blijft pacht verhoudingsgewijs goedkoop in vergelijking met grondaankoop. Zeker bij reguliere pacht. De pachtprijs mag niet hoger zijn dan 2 procent van de vrije verkeerswaarde van landbouwgrond; maar de pachtnorm gaat daar nooit bovenuit”, licht Wim toe. Bij kortdurende of vrije pacht (korter dan 6 jaar) geldt die 2-procentsnorm niet. Daar liggen de prijzen gauw twee keer zo hoog als bij reguliere, langjarige pacht. Maar ook daar is pachten doorgaans goedkoper dan grond aankopen. “En bovendien krijg je grond tegenwoordig ook steeds lastiger gefinancierd bij de bank”, aldus de adviseur. Wel is het zo dat er vandaag de dag bijna geen grond in reguliere pacht meer wordt uitgegeven. Het is bijna allemaal kortdurende pacht, omdat dat een beter rendement oplevert voor de verpachter.

‘Men probeert grond los te weken’

Wat hij in de praktijk momenteel vaker ziet gebeuren, is dat pachters op leeftijd, met kleinere oppervlaktes langjarige pacht, worden benaderd met de vraag of ze die pacht willen opzeggen. “De verpachters willen dan bijvoorbeeld de grond verkopen, of omzetten in vrije pacht. Daar word ik door de pachters soms wel over gebeld, dat ze de rentmeester op bezoek krijgen met dat verzoek. Men probeert de grond los te weken.” Het is overigens wel de bedoeling dat je als pachter van de grond zelf alle beslissingen neemt over het gebruik, en opgeeft bij de basisregistratie. Je mag grond niet ‘doorverpachten’, geeft hij aan.

Pacht veelgebruikte constructie

Pacht is een veelgebruikte constructie in de agrarische sector, met verschillende vormen en contractduur. Pacht en erfpacht hebben directe invloed op de ontwikkelmogelijkheden en de bedrijfsvoering. Het is belangrijk om verder te kijken dan het contract alleen. Wim en zijn collega-adviseurs kunnen je ondersteunen bij het beoordelen en optimaliseren van pachtconstructies. Meer weten? Neem gerust contact op voor een adviesgesprek.

 

Pachtnormen 2026

Los bouw- en grasland

Pachtprijsgebied	Regionorm 2026 (€ / ha)	Regionorm 2025 (€ / ha)	Verandering
Bouwhoek en Hogeland	1.105	975	+13%
Veenkoloniën en Oldambt	681	600	+14%
Noordelijk weidegebied	770	735	+5%
Oostelijk veehouderijgebied	1.015	924	+10%
Centraal veehouderijgebied	1.016	942	+8%
IJsselmeerpolders	1.904	1.741	+9%
Westelijk Holland	940	763	+23%
Waterland en Droogmakerijen	715	612	+17%
Hollands/Utrechts weidegebied	1.097	1.049	+5%
Rivierengebied	1.018	997	+2%
Zuidwestelijk akkerbouwgebied	868	893	−3%
Zuidwest-Brabant	1.311	1.235	+6%
Zuidelijk veehouderijgebied	1.109	1.102	+1%
Zuid-Limburg	1.317	1.211	+9%

 

Los tuinland

Pachtprijsgebied	Regionorm 2026 (€ / ha)	Regionorm 2025 (€ / ha)	Verandering
Westelijk Holland	9.238	8.199	+13%
Rest van Nederland	6.185	6.053	+2%

 

Overige pachtnormen 2026

Onderdeel	Wijziging 2026
Agrarische bedrijfsgebouwen	+5,22%
Agrarische woningen (contracten vóór 1 september 2007)	+4,1%
Agrarische woningen (contracten vanaf 1 september 2007)	+3,65% (indexatie puntenstelsel)