Niet referentiejaar 2019, maar je uitstoot van nu telt

De overheid gebruikt 2019 om de toekomstige ammoniakemissie van de gehele veehouderij te vergelijken met de uitstoot van toen. In dat jaar deed de Raad van State de uitspraak waardoor het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet langer als basis voor toestemming mocht worden gebruikt. Sindsdien vormt 2019 een belangrijk ijkpunt binnen het stikstofbeleid.

Je ontwikkeling sinds 2019 bepaalt dus niet automatisch je positie

Stel: je hield in 2019 honderd melkkoeien en inmiddels nog maar zeventig. Door die krimp heb je waarschijnlijk ook je ammoniakemissie verlaagd. Toch betekent dit niet vanzelfsprekend dat je jouw toekomstige opgave al hebt ingevuld. Misschien heb je na 2019 juist een nieuwe stal gebouwd, in je bedrijf geïnvesteerd of je veestapel uitgebreid. Ook dan staat niet direct vast dat je met een achterstand begint. Volgens Jeroen moeten we daarom voorzichtig zijn met conclusies op basis van het referentiejaar. “Het jaartal is vooral gekoppeld aan het doel voor de hele landbouwsector. Voor een individueel bedrijf wordt het veel belangrijker aan welke emissienorm het straks moet voldoen.” De toekomstige emissieruimte van jouw bedrijf en de manier waarop je daarbinnen onderneemt, worden dus bepalend.
 

Bedrijfsplafond

De richting waarin het beleid zich ontwikkelt, lijkt steeds duidelijker. Waarschijnlijk krijg je als veehouder te maken met een emissienorm of emissieplafond voor je bedrijf. De exacte berekening daarvan staat nog niet vast, Maar de eerste contouren zijn wel al geschetst. Mogelijk wordt gekeken naar je vergunde diercapaciteit, de rechten waarover je beschikt of een norm per dier of productierecht. In de melkveehouderij zullen waarschijnlijk bijvoorbeeld de fosfaatrechten een rol krijgen. Voor de intensieve veehouderij wordt gedacht aan emissienormen die op de Best Beschikbare Technieken-eis zijn gebaseerd. Daarmee verschuift de aandacht van de reductie die je sinds 2019 hebt gerealiseerd naar de uitstoot die jouw bedrijf straks mag hebben. Vervolgens bepaal je hoe je binnen die ruimte kunt blijven. In de praktijk vraagt dat om een compleet andere benadering.

Bedrijfsspecifieke puzzel

Er zijn meerdere manieren om aan een individueel emissieplafond te voldoen. Denk aan een technische aanpassing in de stal of aan voer- en managementmaatregelen. In de melkveehouderij kan bijvoorbeeld sturen op het melkureumgetal interessant zijn. Ook het meten van de werkelijke emissie kan een rol krijgen. Voor de meeste bedrijven zal de oplossing bestaan uit een combinatie van maatregelen. Volgens Jeroen geeft die aanpak de ondernemer juist ruimte. “De ene veehouder kan vooral technisch reduceren. Een ander heeft meer mogelijkheden binnen het management. En soms kan de aankoop van fosfaatrechten een oplossingen bieden. Het gaat erom dat je een combinatie samenstelt die bij jouw bedrijf past en waarmee je onder je emissieplafond blijft.” Een maatregel moet reductie opleveren én uitvoerbaar, betaalbaar en vergunningstechnisch houdbaar zijn. Een techniek die niet aansluit bij je bedrijfsvoering biedt weinig perspectief. Dat geldt ook voor een veelbelovende managementmaatregel waarvan je het effect onvoldoende kunt aantonen.
 

Wacht je op definitieve regels of kom je alvast in beweging?

Zolang de exacte uitwerking van het beleid nog niet bekend is, is het logisch dat je eerst wilt zien waarmee Den Haag komt. Jeroen: “Begrijpelijk, maar ondertussen neem je wel beslissingen over stallen, investeringen, bedrijfsopvolging en vergunningen. Beslissingen die veel langer meegaan dan de volgende beleidsbrief. Daarom starten we bij DLV Advies met de huidige situatie van jouw bedrijf. We brengen je vergunningen, verwachte uitstoot en toekomstplannen in beeld. Ook onderzoeken we waar binnen je bedrijfsvoering ruimte zit om te sturen. Vervolgens bekijken we samen verschillende toekomstscenario’s. We maken inzichtelijk wat een toekomstige emissienorm kan betekenen voor je huidige bedrijfsvoering. Ook onderzoeken we welke technische en managementmaatregelen mogelijk zijn en welke gevolgen die hebben voor je vergunning en de financiële positie van je bedrijf. “Met een emissiescan kunnen we onderzoeken waar je reductiepotentieel zit. We baseren ons daarbij op jouw stal, bedrijfsvoering en toekomstplannen”, licht Jeroen toe. Zo ontstaat een aanpak die aansluit bij jouw bedrijf.

Kijk verder dan 2019

Natuurlijk is het goed om te weten hoe jouw bedrijf zich sinds 2019 heeft ontwikkeld. Het zegt iets over de stappen die je al hebt gezet. Maar maak niet de fout om te denken dat je daarmee ook meteen jouw toekomstige opgave kent. Jeroen vat het treffend samen: “Je moet niet alleen terugkijken naar wat je in 2019 had. Je moet vooruitkijken naar de norm die voor jouw bedrijf kan gaan gelden en naar de mogelijkheden die je hebt om daaraan te voldoen.”

Het draait uiteindelijk om de actuele uitstoot van jouw bedrijf, de emissieruimte die je straks krijgt en de stappen die nodig zijn om daarbinnen toekomstbestendig te blijven ondernemen. Benieuwd naar het startpunt van jouw bedrijf? Vul onderstand formulier in en wij nemen contact op om de mogelijkheden te bespreken.