Batterijopslag: ga bij aanschaf voor betrouwbaarheid

Het wegvallen van de saldering volgend jaar is volgens hem een belangrijke aanleiding voor bedrijven met een kleine aansluiting. “De einddatum komt dichtbij. De meeste bedrijven betalen al terugleverkosten aan hun energiemaatschappij. En als de saldering wegvalt, kan een verbruik van 30.000 kWh ineens zomaar €4.500 extra aan kosten opleveren.” Netcongestie is een andere trigger. Hierdoor kunnen beperkingen bij teruglevering of afname ontstaan, waardoor ondernemers vaker nadenken over opslag.

Voor melkveehouder Hendrik Schuurmans uit Leeuwarden waren oplopende onbalanskosten de belangrijkste reden om een batterij te kopen. Onbalans ontstaat wanneer de stroomproductie of -afname afwijkt van wat is ingeschat, bijvoorbeeld doordat zonnepanelen meer leveren dan verwacht. Schuurmans: “Bij mij worden deze kosten één op één doorberekend. Dat leidde de laatste jaren tot hoge stroomrekeningen.” In de zomer van 2025 is op zijn bedrijf een batterij geplaatst, inmiddels heeft hij er een tweede bij. De batterijen kunnen elk 260 kWh opslaan.

Eigen stroom benutten of netsturing

Het doel van batterijopslag verschilt sterk per type bedrijf. Voor kleinverbruikers (minder dan 3x80 ampère) gaat het vaak om optimaler met eigen energie omgaan. “Een akkerbouwbedrijf met zo’n aansluiting kan bijvoorbeeld de batterij in de nacht benutten voor de koeling”, zegt De Jonge. Ook kunnen kleinverbruikers de batterij stroom laten bijgeven op ‘dure’ momenten. Bij grootverbruikers draait batterijopslag vooral om netsturing en verkoop op piekmomenten.

Schuurmans valt in de laatste categorie. Zijn eigen energie haalt hij uit een systeem met WKK en een vergister, dat hij als energiepionier al jaren heeft. De batterijopslag zorgt voor meer grip op onbalans en geeft een goed rendement. Het Energie Management Systeem (EMS), dat de batterij, zonnepanelen en omvormers koppelt, wordt beheerd door een aansturingspartij. In afstemming met netbeheerder en verkoopt deze partij de energie aan de markt. De winst zit in verkoop op momenten met een hoge stroomvraag. Schuurmans maakt met netbeheerder Liander afspraken. Zo kan Liander zijn zonnepanelen uitschakelen, op momenten waarop het net volraakt.  En op momenten met grote vraag doet Liander een beroep op de batterijen.

De melkveehouder geeft de sturing van de batterijen volledig uit handen, wat best even wennen is, zegt hij. “Anders dan bij robots die je met een app kunt bedienen, ben ik hierbij niet zelf direct betrokken, dit doet de aansturingspartij en dit werkt via algoritmen.” Vertrouwen kunnen hebben in een partij die dit regelt, vindt hij dan ook essentieel.

Kritisch kijken naar leverancier en installateur

Vertrouwen is ook een belangrijk punt bij de aanschaf van een batterij. Dat is vrijwel altijd maatwerk. Kiezen kan lastig kiezen zijn in een markt met heel veel aanbieders. Goed inlezen en kritisch op zoek gaan naar een betrouwbare leverancier en installateur is de belangrijkste tip die De Jonge ondernemers meegeeft. “Er zijn vooral in Azië enorm veel aanbieders en online heb je er zo een gekocht. Maar dan heb je geen service en garantie. Ga ook niet in op telefonische aanbiedingen.” Een onafhankelijke adviseur kan een keus of offerte vaak goed beoordelen, zegt hij.

Schuurmans koos voor de leverancier waar hij eerder zijn 2.800 zonnepanelen kocht. “Daarvan weet ik dat ze goed werk leveren. En wat ik andere boeren die een batterij overwegen verder aanraad, is te zorgen voor een goede sturing, anders heb je geen rendement.” Achteraf had de melkveehouder wel eerder willen investeren in batterijen. “Ik had dan sneller minder onbalanskosten gehad. Aan de andere kant kan ik het energiebeheer nu in stappen laten meelopen met de ontwikkeling van mijn bedrijf.”

Praktijk loopt voor op wetgeving

Zoals bij veel duurzame innovaties, loopt de wetgeving rond batterijopslag achter bij de praktijk. Kleinverbruikers en kleinere bedrijven nemen meestal via een tussenpartij of platform deel aan de handel op energiemarkten, omdat er nog geen duidelijke en uniforme regels zijn, stelt Energy Storage NL, een platform dat de ontwikkeling van energieopslag in Nederland volgt.

Bij grotere aansluitingen, zoals bij veel agrarische bedrijven met een hoge energieproductie, is de situatie anders. Daar wordt gewerkt met contractvormen en afspraken met netbeheerders en marktpartijen, bijvoorbeeld om netcongestie te beperken. Deze systemen zijn beter ingebed in het energiesysteem, maar vragen ook om maatwerk.
De verwachting is dat de regelgeving de komende jaren verder wordt aangescherpt, zegt Energy Storage NL. De regelgeving zal toenemen vanwege de snelle groei van batterijopslag en de toenemende druk op het elektriciteitsnet.
Vanuit verzekeraars zijn er wel duidelijke regels over batterijen, vooral om risico’s te vermijden of beperken, zegt De Jonge. Zo moeten op boerenerven de batterijen, die bestaan uit grote kasten, op minimaal 10 meter van een gebouw worden geplaatst. Grote accu’s hebben vaak een detectiesysteem. Verzekeraars kunnen ook een Scopekeuring verplichten, waarbij elke 5 jaar een inspectie plaatsvindt om brandrisico’s te beperken, schadeclaims te beoordelen en te checken of installaties veilig zijn.

Fiscale regelingen mogelijk

Hoe zit het met subsidies en fiscale voordelen rondom batterij-opslag? Dit zijn de mogelijkheden:

• De EIA (Energie-investeringsaftrek), waarbij een ondernemer 40% van de investeringskosten kan aftrekken van de winst. Dit geldt voor batterijen die op de zogenoemde Energielijst staan.

• Flex E-subsidie: voor grootverbruikers. Deze is gericht op flexibel elektriciteitsverbruik. 

• De productieve investeringsregeling binnen het GLB biedt subsidies voor investeringen in fysieke verduurzaming, dus ook batterijen. De subsidie dekt vaak 40% tot 55% van de kosten, met maximale bedragen die per provincie verschillen (vaak tussen €100.000 en €125.000).

• Soms toepasbaar: KIA (kleinschaligheidsinvesteringsaftrek) en MIA/Vamil (alleen bij innovatieve systemen)

• Ook zijn er soms regionaal potjes, vertelt De Jonge. Zo kent de provincie Drenthe een netcongestieregeling

• Rabobank heeft een duurzaamheidsbijdrage voor klanten uit het midden- en kleinbedrijf. Hierbij krijgt een bedrijf 12,5% van de investering terug, tot maximaal €10.000. Dit geldt onder meer voor batterijen. Bij andere banken zijn er soms mogelijkheden in de vorm van groene of duurzame leningen.

Vragen?

Heb jij vragen over energie, een batterij, zonnepanelen etc.? Vul dan onderstaand formulier in, dan nemen wij contact met je op! 

Dit artikel is overgenomen van Boerderij.