Blog: 'De stikstofproblematiek: dit is hoe het werkelijk zit'

Publicatiedatum: 16 december 2019

Stikstof is niet meer uit het nieuws weg te denken. De stikstofdiscussie is het gevolg van een uitspraak van de Raad van State (RvS) over het Programma Aanpak Stikstof. Een aantal zaken valt mij daarbij op. In de discussie is nauwelijks aandacht voor de feitelijke uitspraak van de Raad. De uitspraak van de RvS betreft niet het verlagen van de stikstofniveaus, maar het niet verhogen daarvan.

Op grond van de PAS werd toestemming gegeven voor projecten, die leidden tot verhoging van de stikstofuitstoot, zonder dat men ervan verzekerd was dat er geen negatieve effecten op natuurterreinen zouden zijn. En dat was in strijd met de Habitatrichtlijn. De consequentie is nu dat allerlei projecten niet doorgaan.

Er is wél wat bereikt

Ook lijkt het in de discussie soms alsof er de afgelopen jaren niets is gebeurd. Volgens het RIVM is in de periode 1990-2017 de hoeveelheid gereduceerd stikstof, zoals ammoniak, afgenomen van 1.788 tot 1.128 mol stikstof per ha en die van geoxideerde stikstof (NOx) van 920 tot 528 mol stikstof per ha. Dat is nog steeds te hoog, maar het is dus niet zo dat er niets is bereikt.

Compensatie hoge deposities 

Verder is er grote aandacht voor generieke (ofwel landelijke) maatregelen, waarbij er geen relatie met het door de uitspraak ontstane probleem wordt gelegd. De invloed van een economische activiteit op de stikstofdepositie in een Natura 2000-gebied is afhankelijk van de afstand tot dat gebied. Dit geldt voor de ammoniak uit de veehouderij in veel sterkere mate dan voor de overige stikstofemissies. Bij grotere afstanden nemen de verschillen af, maar dan zijn de absolute deposities ook aantoonbaar lager. De afstand van een bedrijf tot een Natura 2000-gebied is sterk bepalend voor de depositie, wat de kosteneffectiviteit van generieke stikstofmaatregelen voor de veehouderij sterk beperkt. Waar het dus op aan komt, is dat voor economische ontwikkeling bij vergunningverlening en wijziging van bestemmingsplannen in de nabije omgeving moet worden gezocht naar compensatie voor de verhoging van de stikstofdeposities.

Gebiedsgerichte aanpak

Tenslotte is er juist beperkte aandacht voor een gebiedsgerichte benadering. Zo’n benadering is van groot belang voor het zoeken naar de balans. We moeten zoeken naar manieren om de totale depositie te verminderen terwijl economische ontwikkeling toch door kan gaan. Zolang we nog geen stikstofneutrale economie hebben, moeten we ons bewust zijn dat er bij vergunningverlening altijd moet worden gezocht naar mogelijkheden om te compenseren. Daarom is een doordachte inzet van generieke maatregelen zo belangrijk, die deze compensatiemogelijkheden per definitie beperken.

Deze blog van Gé Backus, directeur van Connecting Agri&Food, is verschenen op varkens.nl

Varken centraler in Stal van de Toekomst

De bouwprojecten waaraan nu gebouwd wordt, zijn pre-stikstofcrisis. Al vergunde projecten worden nog niet doorgezet door de gestegen bouwkosten en onzekerheden...

Lees verder

Uien zo snel en goedkoop mogelijk drogen

Het drogen van zaaiuien kost veel gas. Dat verleidt telers er wellicht toe om hun product zoveel mogelijk op het veld te drogen. “Niet doen”,...

Lees verder

Meer nieuwsGerelateerde innovaties

Onze adviseurs staan
voor u klaar

Wilt u onze nieuwsbrief ontvangen?


De nieuwsbrief van DLV Advies wordt een keer per maand verstuurd met de meest interessante en actuele ontwikkelingen in de agrarische sector. Incidenteel kunt u nieuws en informatie ontvangen in een extra nieuwsbrief. Uw persoonsgegevens worden conform onze privacyverklaring verwerkt.

* verplichte velden

Om u beter van dienst te kunnen zijn, maakt DLV Advies gebruik van cookies. Door op "Akkoord" te klikken of door gebruik te blijven maken van deze website, gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies. Lees meer over hoe wij cookies gebruiken in ons Privacybeleid