Doelvoorschriften geven innovatie ruimte

Volgens Jeroen van Boxmeer, adviseur Vergunningen, geeft deze systematiek ruimte om innovaties verantwoord in de praktijk te ontwikkelen. “Je legt vooraf het doel vast en toont met metingen aan dat je eraan voldoet. Binnen dat kader kun je een techniek testen, verbeteren en waar nodig aanvullen met andere maatregelen.”

Innoveren binnen een afgebakende ruimte

Een doelvoorschriftenvergunning vraagt om een heldere afbakening van de activiteiten. Dat kan bijvoorbeeld een stal zijn, begrensd door de muren, het dak en het emissiepunt. Binnen deze ‘activiteitenbox’ geldt een concreet emissieplafond. Stel dat de stal maximaal 1.000 kilogram ammoniak per jaar mag uitstoten. Je wilt een innovatief systeem toepassen waarvan wordt verwacht dat de uitstoot op ongeveer 900 kilogram uitkomt. Die verwachting onderbouw je vooraf zo goed mogelijk. Vervolgens meet je wat de stal daadwerkelijk uitstoot. Blijkt tijdens het gebruik dat de emissie hoger uitvalt (bijvoorbeeld 980 kg), dan kun je bijsturen. Denk aan het aanpassen van de techniek, extra onderhoud, een voermaatregel of een verandering in het mestmanagement. Zolang je binnen de vastgelegde activiteitenbox werkt en aan het emissieplafond voldoet, behoud je ruimte om de beste combinatie te zoeken. “Het doel blijft hetzelfde, terwijl de weg ernaartoe kan veranderen”, legt Jeroen uit. “Dat geeft een ondernemer of ontwikkelaar de mogelijkheid om een systeem in de praktijk te optimaliseren. Je kunt onderzoeken hoe je van 900 naar 800 of misschien zelfs 700 kilogram ammoniak komt, zonder iedere verbetering afzonderlijk in de vergunning vast te leggen.”

Meten en bijsturen bieden zekerheid

Je moet vooraf goed vastleggen welke handelingsruimte wel en niet is toegestaan in je activiteitenbox. Een doelvoorschrift vraagt om voortdurende controle. Je moet kunnen aantonen dat de werkelijke emissie onder het vergunde plafond blijft. Daarom bestaat een goede aanvraag uit meer dan een verwachte emissieberekening. Met een goed meetplan laat je zien dat je nauwkeurig in staat bent de daadwerkelijke emissie te meten. Ook is het belangrijk aandacht te besteden aan de scenario’s dat die uitstoot te hoog dreigt te worden. Als je vooraf nadenkt over die scenario’s voorkom je verassingen achteraf..

Een gereedschapskoffer voor ieder bedrijf

De maatregelen waarmee je onder het emissieplafond blijft, verschillen per bedrijf. Voor de ene melkveehouder kan sturen op het melkureumgetal effectief zijn. Een andere ondernemer behaalt meer resultaat door de mestschuif vaker te laten lopen of de ventilatie aan te passen. Ook technische innovaties en managementmaatregelen kunnen samen één pakket vormen. Deze gereedschapskoffer geeft je de mogelijkheid om maatregelen te combineren en te vervangen wanneer de praktijk daarom vraagt. Je legt bij de vergunningaanvraag wel een voorkeursinvulling vast en onderbouwt dat daarmee het doel haalbaar is. Tegelijk toon je aan dat er voldoende alternatieven beschikbaar zijn om bij te sturen. Zo wordt een tegenvallend resultaat van één maatregel niet direct een probleem voor de hele vergunning. Je kunt een ander instrument uit de gereedschapskoffer inzetten, zolang het emissiedoel aantoonbaar binnen bereik blijft.

DLV Advies bouwt mee aan de vergunningstrategie

Een aanvraag op basis van doelvoorschriften vraagt om een andere aanpak dan een traditionele vergunningaanvraag. De nadruk ligt op het afbakenen van de activiteiten, het formuleren van een controleerbaar emissiedoel en het onderbouwen van de beschikbare maatregelen. We brengen deze onderdelen samen. We beschrijven de activiteitenbox en brengen met een emissiescan in beeld welke combinatie van techniek en management naar verwachting voldoende reductie oplevert.

Ook na de vergunningverlening blijft begeleiding belangrijk. Je moet het meetsysteem gebruiken, de resultaten beoordelen en mogelijk rapportages aanleveren. Wanneer de emissie anders verloopt dan verwacht, helpen we je bepalen welke aanvullende maatregel passend is. “Het gaat om een totaalpakket”, benadrukt Jeroen. “De vergunning geeft het kader. De emissiescan onderbouwt dat je voldoende mogelijkheden hebt om het doel te halen. Met het meetplan laat je zien dat je de uitvoering blijft volgen en zo nodig ingrijpt.”

Een stap vooruit voor innovatie

Doelvoorschriften kunnen een belangrijke schakel vormen tussen een veelbelovende innovatie en brede toepassing in de praktijk. Ontwikkelaars krijgen ruimte om systemen verder te verbeteren. Veehouders kunnen een combinatie kiezen die aansluit bij hun stal en bedrijfsvoering. Het bevoegd gezag houdt zekerheid over de maximale uitstoot. De systematiek is nog volop in ontwikkeling. Ook andere knelpunten binnen de natuurvergunningverlening, waaronder additionaliteit, moeten worden opgelost voordat doelvoorschriften breder kunnen worden toegepast. “Toch biedt deze aanpak perspectief. Innovatie hoeft dan niet volledig afgerond te zijn voordat de eerste praktijkervaring kan worden opgedaan. Een duidelijk emissieplafond, betrouwbare metingen en vooraf vastgelegde maatregelen bewaken ondertussen het resultaat”, aldus Jeroen.

Wil je weten welke mogelijkheden doelvoorschriften voor jouw bedrijf of innovatie bieden? Vul onderstaand formulier in. Wij brengen je situatie in beeld en bespreken welke stappen nodig zijn voor een passende vergunningstrategie.