Eerste kleinschalige groen gas-hub is pionierswerk

De twee ondernemers uit Knegsel beschikken allebei over een eigen monomestvergister. Wilco’s melkveebedrijf omvat 250 koeien; achterbuurman Jos melkt er 320. Individueel zijn de bedrijven te klein voor het leveren van groen gas. “Maar toen zijn wij gaan kijken wat er wél kan”, zegt Wilco. “Als we het samen zouden doen, moest er wel een verdienmodel in zitten.”

Zo werd het project Groen Gas Erop geboren. Beiden realiseerden een mestvergister op het eigen erf. “We wilden niet met mest op en neer gaan rijden.” Mestboekhouding-technisch is dat ook praktischer.

Bommen onder gasleidingstraject

Het opwerkingsstation kwam op het bedrijf van Jos. Daarvoor moest er wel een gasleiding van pakweg een kilometer worden aangelegd vanaf het bedrijf van Wilco. “Daar liepen we tegen een grote uitdaging aan: het verplichte archeologisch onderzoek. We moesten door het risicogebied voor bommen uit de Tweede Wereldoorlog.” Er bleken diverse granaten in het leidingtraject te liggen, plus munitie, en zelfs een stuk of vijf duizendponders. Daar moest de EOD aan te pas komen. Gevolg was dat bij Jos al in juli vorig jaar gestart kon worden met het opwerken van het biogas, terwijl Wilco pas in januari kon aanhaken.

Financiering was een puzzel

Ook de financiering was een puzzel, met twee ondernemers. “De bank had dit ook nog nooit meegemaakt, zo’n kleine groen gas-hub”, zegt Wilco. Omdat het om een uniek en vernieuwend concept gaat, is een deel van de investering mogelijk gemaakt met subsidie vanuit EIP Noord-Brabant. DLV Advies ondersteunde de ondernemers bij het subsidieproces. De beide boeren hebben uiteindelijk zelf de mestvergister gefinancierd en ieder voor de helft meebetaald aan het opwerkingsstation en de gasleiding. “Maar je moet ook vastleggen hoe je uit elkaar gaat, mocht er bij een van de bedrijven iets gebeuren”, geeft hij aan.

‘Je moet wel gek zijn om dit te willen’

DLV Advies heeft hen in het hele traject goed geholpen, volgens Wilco. “Een businesscase opstellen, dat kunnen ze wel. Maar je loopt in zo’n aparte situatie tegen ontiegelijk veel zaken aan, waar je niks van weet. Bijvoorbeeld de NTA 8080-certificering voor biomassa-installaties. En hoe moet je de SDE-subsidies koppelen? We hebben die allebei apart aangevraagd, maar het moet wel weer gekoppeld worden.” Lachend: “Je moet wel gek zijn om dit te willen. Je bent voor alle partijen het proefkonijn. Bij een volgend project zal het een stuk makkelijker worden.”

Draait als een zonnetje

Inmiddels draait de installatie als een zonnetje, volgens Wilco. Theoretisch kan het opwerkstation 50 kuub groen gas per uur toevoegen aan het aardgasnet. Maar het is niet dat hij er geen omkijken meer naar heeft. Het is wel een tak erbij, die je moet managen.

“Gelukkig werken we allebei met personeel. Als alles goed gaat, ben je met een kwartiertje controle per dag klaar. Maar vandaag hadden we door de hoge buitentemperaturen gecondenseerd vocht in de gasleiding. We hebben wel een vochtput, maar hoe werkt dat? Daar zijn we zes uur mee bezig geweest; en we missen duizend euro aan groen gas”, zegt Wilco. “Je moet geen storingen hebben, want als de gastank vol zit, kun je de rest affakkelen. Tja, dat is wel het eerlijke verhaal.”

Nog niks gebeurd

Financieel laten de revenuen ook nog op zich wachten. Er is wel een SDE-subsidie van 1,10 euro per kuub groen gas. Daarnaast kunnen de ondernemers GvO-certificaten voor groen gas verkopen voor 35 cent per kuub; een prijs die vanaf 1 juli omhoog gaat naar 66 cent. “We zijn al een paar maanden aan het leveren, maar we hebben nog geen geld ontvangen. Maar ik ben ervan overtuigd dat het goed komt”, zegt Wilco vol vertrouwen.“

Nu optimaliseren

De installatie levert nu 43 à 44 kuub gas per uur. Doel is nu om het proces te optimaliseren, richting de 50 kuub per uur. “In principe kunnen we 415.000 kuub groen gas op jaarbasis produceren; dat is genoeg voor alle 500 huishoudens van Knegsel.” En in combinatie met het scheiden van het digestaat, een stikstofstripper, een emissiearme vloer en emissiearm uitrijden weet hij de stikstofuitstoot met 70 procent te reduceren. “Dat biedt ook toekomstperspectief”, is zijn overtuiging.

Mede mogelijk gemaakt

Het project 'Groen Gas erop' wordt medegefinancierd door de Europese Unie.