Extensiveren biedt ruimte voor vogels en biodiversiteit

Publicatiedatum: 26 november 2025

Boeren rond Natura 2000 gebieden is niet gemakkelijk. Biologisch melkveehouder René Keulen van De Koeberg in het Zuid-Limburgse Sint Geertruid heeft daar zijn weg in gevonden. Hij doet mee aan de extensiveringsregeling van de overheid en merkt dat die ook positief uitpakt voor de vogels en de biodiversiteit.

"Je moet er in dit gebied het beste van maken", is de motivatie van René om mee te doen aan de extensiveringsregeling. Hij melkt met zijn vrouw Claudia en compagnon Colla Blom 65 melkkoeien en heeft 40 stuks jongvee. Als biologische boer maakt hij al 25 jaar optimaal gebruik van de kansen die het Limburgse heuvellandschap de omgeving hem bieden. DLV Advies begeleidt in twaalf gebieden groepen boeren die aan de regeling meedoen met als belangrijkste doel om rond Natura2000 gebieden de stikstofgift te verlagen. Veehouder Keulen zit met 3 andere collega's in de groep Limburg Zuid, twee collega's hebben een gangbaar bedrijf.

Geen landbouw, geen natuur

De extensivering past hem als mens en als boer. Voorwaarde is dat minimaal 50% van het land binnen een straal van 2,5 kilometer afstand van een Natura 2000 gebied ligt. "Nou, dat is voor de boeren hier voor 95% het geval", lacht René. Hij heeft ook veel te maken met Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Waterleidingmaatschappij Limburg (WML). Van Staatsbosbeheer pacht hij 20 hectare grasland dat hij twee keer per jaar maait. René vertelt dat in het eerste jaar dat hij het land in beheer kreeg, er vooral veel brandnetels en distels groeiden. Maar na een paar keer maaien, wordt dat heel anders door de verschraling. "Nu is het mooi kruidenrijk grasland." Het vraagt volgens hem geduld. "De eerste jaren is het geen natuur en ook geen landbouw." Het structuurrijke gras met kruiden past goed in het rantsoen van het jongvee en droge koeien.

Diversiteit goed voor alles

Naast de extensivering heeft De Koeberg enkele ANLb-pakketten die typisch zijn voor het Zuid-Limburgse landschap, zoals meidoornhagen, knot- en hoogstambomen. Ook doet René mee aan het beheer van de korenwolf, een unieke soort voor de streek. "Daar profiteren ook andere dieren van. Sinds een paar jaar broeden hier fazanten en zijn er weer patrijzen te zien."

Groei met tweede tak

De oude Limburgse hoeve is in fases verbouwd tot vakantieappartementen en al het vee gehuisvest in de stal die 15 jaar geleden is neergezet. De appartementen zijn een goede tweede tak. Volgens hem hebben ook veel collega's in de omgeving er een tweede activiteit bij. "Grootschalig en efficiënt boeren kan hier toch niet, voor 600 koeien melken moet je toch naar Oost Duitsland gaan." De melkveehouder houdt nu ook tijd over voor andere zaken en trekt zelf ook graag de wandelschoenen aan. "Wij stappen zo uit de boerderij de wandelpaden op."

Thuis voor zwaluwen

De oude hoeve en stallen bieden onderdak aan zo'n 15 paar huiszwaluwen en 15 paar boerenzwaluwen. Dat aantal is redelijk stabiel, aldus René. Maar door de komst van toeristen is er in de oude hoeve steeds minder landbouwactiviteit en daardoor minder nestgelegenheid voor de zwaluwen. "Ik heb in de nieuwe stal ook kunstnestjes geplaatst en randjes getimmerd waar ze op kunnen nestelen." De veehouder doet veel om ze te helpen aan nieuwe woonruimte en deels lukt dat ook. Naast zwaluwen nestelt er ook zwarte roodstaart in de schuur en is er weleens een mus die een oud nest van een zwaluw 'kraakt' vertelt René geamuseerd.

Kleine bruine brigade

Een echte vogelkenner vindt hij zichzelf niet. De struwelen en meidoornhaag op zijn land bieden plaats aan veel vogels om te nestelen en te foerageren. "Ik noem ze KBB vogels, de kleine bruine brigade haha, ik kan ze echt niet uit elkaar houden." René geniet van de natuur om zich heen als hij op het land aan het werk is. "Dan zie ik de buizerd vliegen en de rode wouw. Hier vlak over de grens schijnt een paar raven te zitten. Dat schijnt ook wel wat bijzonders te zijn." Hij wil maar aangeven, het gaat wel goed hier met de natuur.

Dit artikel is overgenomen van 'Onze Weidevogels'
 

Mede mogelijk gemaakt door

 De extensiveringsregeling wordt gefinancieerd door ELFPO Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.

RENURE als nieuwe stap in mestverwaarding

Sinds 12 juni 2026 mag RENURE officieel worden toegepast. Daarmee ontstaat een nieuwe mogelijkheid om stikstof uit dierlijke mest op te werken tot een...

Lees verder

Nieuwe gebruikseisen voor luchtwassers vanaf 1 oktober 2026

Vanaf 1 oktober 2026 gelden aangescherpte eisen voor het gebruik, de monitoring en het beheer van luchtwassers. De nieuwe systeembeschrijvingen van het...

Lees verder

Meer nieuws

Onze adviseurs staan
voor u klaar

Wilt u onze nieuwsbrief ontvangen?


De nieuwsbrief van DLV Advies wordt een keer per maand verstuurd met de meest interessante en actuele ontwikkelingen in de agrarische sector. Incidenteel kunt u nieuws en informatie ontvangen in een extra nieuwsbrief. Uw persoonsgegevens worden conform onze privacyverklaring verwerkt.

* verplichte velden