’s Ochtends vroeg hangt de mist nog boven het veen als Cor van Oosterom de stal inloopt. Het landschap hier, tussen De Alde Feanen en Van Oordt’s Mersken, dwingt je bijna tot rust. En precies dat past bij de manier waarop Cor zijn bedrijf runt. Niet harder, niet meer, maar slimmer en met oog voor de omgeving.
Cor van Oosterom, 57 jaar, groeide op op het melkveebedrijf van zijn ouders in Bodegraven, Zuid-Holland. Door zelf naar Fryslân te vertrekken en in De Veenhoop een eigen melkveebedrijf op te bouwen, kon zijn jongere broer samen met hun vader in Bodegraven doorboeren en uiteindelijk het ouderlijk bedrijf overnemen. In Friesland bouwde Cor zijn eigen bedrijf op met 78 melkkoeien, zo’n 30 stuks jongvee en 71 hectare grond, waarvan 23 hectare natuurgebied. Samen met zijn omkesizzer Jelmer van Oosterom en een Wajong-medewerker runt hij het bedrijf. “We doen het samen,” zegt Cor. “Dat moet ook, want dit is geen makkelijke grond.” Die grond vraagt om robuuste koeien. Cor werkt met een rotatiekruising van Fleckvieh, Montbéliarde, Scandinavisch Roodbont en Brown Swiss. “Je krijgt zo een soberder type koe, eentje die beter tegen de omstandigheden kan. Dat past bij extensief werken.”
Toen Cor hoorde over de extensiveringsregeling, was hij meteen enthousiast. Het project richt zich op het extensiveren van melkveehouderijen in en rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Het doel is minder stikstofuitstoot door het productie- en bemestingsniveau te verlagen, zonder gebruik van stikstofhoudende kunstmest. “Je wordt gedwongen om scherper na te denken over wat hier past en wat niet,” zegt Cor. Een belangrijke voorwaarde was dat de deelnemers samen minimaal 200 hectare moesten hebben. Cor ging op zoek naar collega-boeren en wist een groep te vormen. Inmiddels bestaat de extensiveringsgroep uit vier deelnemers met samen 440 hectare. Met begeleiding van projectleider Marrytha Reijne van DLV Advies ging de groep aan de slag, met als doel onder de 150 kilo stikstof dierexcretie per hectare te blijven. Voor Cor was één ding helder: koeien wegdoen was geen optie. “Ik wilde niet mijn veestapel reduceren. Mocht er een diertelling komen, dan wil ik mijn vergunning niet verliezen.” Dus moest het anders.
Extensiveren betekent in de praktijk continu rekenen, meten en bijsturen. Cor kiest ervoor om zijn melk vooral te produceren met ruwvoer van eigen land, in plaats van met extra aangekocht voer. Daarnaast pacht hij extra grond, onder andere van It Fryske Gea. Vorig jaar had hij ook nog 9 hectare BBL-grond. “Toen was het makkelijker. Door veranderende voorwaarden ben ik die kwijtgeraakt en ligt de lat nu hoger.” Alleen minder melken en meer grond is niet genoeg. Cor dook diep in de cijfers, met name het ureum. “Voor de extensiveringsregeling stond dat op 25. Vorig jaar zaten we op 21 en nu proberen we 19 of lager te halen. Dat maakt een flink verschil.” Een jaar zonder kunstmest laat duidelijk effect zien. “Het eiwit was eerst nog best hoog, maar nu zie je verschil. We blijven constant optimaliseren om de mest beter te benutten.” Ook het verdunnen van drijfmest, met zo’n 33 procent water, helpt daarbij.
Binnen het project organiseert DLV Advies verschillende bijeenkomsten voor de deelnemers. Specialisten vertellen over onderwerpen zoals kruidenrijk grasland. “Op veengrond is dat een uitdaging,” zegt Cor. “Maar de bijeenkomsten zijn interessant en het is goed om met collega’s te bespreken hoe zij dingen aanpakken.” Twee deelnemers in de groep zijn biologisch. Cor zit daar zelf ook niet ver vandaan. “Wij zitten redelijk in de richting van bio. Deze extensiveringsregeling biedt mooie proefjaren om te ervaren of we in de toekomst ook willen omschakelen.” Of dat gebeurt, hangt af van het verschil in melkprijs, maar ook van hoe Jelmer naar de toekomst kijkt als hij het bedrijf misschien overneemt.
Voor Cor is de extensiveringsregeling waardevol. “Het geeft net dat laatste zetje om te gaan extensiveren.” Wat hem betreft had de regeling langer mogen duren. De regeling biedt Cor ruimte om te onderzoeken wat werkt op zijn bedrijf. De kennis en ervaring die dat oplevert, gebruikt hij om stap voor stap verder te bouwen aan een bedrijfsvoering die past bij zijn grond, zijn koeien en de omgeving.
De extensiveringsregeling wordt gefinancieerd door ELFPO Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.
Voor biologisch melkveehouder Sander Tiecken was deelname aan de Europese extensiveringsregeling een logische stap. Het geld dat hij via de regeling ontvangt,...
Lees verderOp biologische melkveehouderij De Veldhof in Wapse draait alles om de verbinding tussen landbouw, natuur en maatschappij. Henk en Joanne van Veldhuizen...
Lees verder
De nieuwsbrief van DLV Advies wordt een keer per maand verstuurd met de meest interessante en actuele ontwikkelingen in de agrarische sector. Incidenteel kunt u nieuws en informatie ontvangen in een extra nieuwsbrief. Uw persoonsgegevens worden conform onze privacyverklaring verwerkt.