‘Het rantsoen is echt de sleutel’: Netwerk Praktijkbedrijven en Koe en Eiwit drie jaar onderweg

Edith begeleidt vier zogeheten ambassadeursbedrijven binnen het Netwerk Praktijkbedrijven. Zowel bij Koe en Eiwit (ruim 150 deelnemers) als binnen het Netwerk Praktijkbedrijven (19 onderzoeksbedrijven, 20 demobedrijven en 75 ambassadeursbedrijven) is bewustwording het belangrijkste, volgens Edith. “Dat je als boer bewust wordt van de emissies en dat jij daar als ondernemer invloed op kunt hebben.”

Het rantsoen als sleutel

Dat gaat het beste via het rantsoen. “Met een juist rantsoen, dat laag zit in ruw eiwit, is echt goed te scoren op het verlagen van de ammoniakemissie. Het rantsoen is de sleutel”, benadrukt Edith. “Maar: boer en voeradviseur moeten daarin mee willen en lef tonen. Bijvoorbeeld durven om soja in te wisselen voor gerst of tarwe. Daarin lever je niet in op de melkproductie, je bespaart op krachtvoer, en de ammoniakemissie is lager.”

Maatwerk per bedrijf

In beide projecten is intussen bewezen dat een rantsoen met 155 tot 150 gram ruw eiwit goed haalbaar is. “Die slag is echt wel gemaakt”, aldus Edith. Maar: het is wel maatwerk. De vier ambassadeursbedrijven die Edith heeft begeleid, waren allemaal verschillend qua intensiteit en grondsoort. Dat vereist een bedrijfsspecifieke aanpak. Ook op gebied van bodem en bemesting. Dus: van tevoren doelen stellen, nadenken over wat voor kuil je nodig hebt. “Kies bijvoorbeeld voor jonger maaien of droger inkuilen. Dat komt het rantsoen ten goede en verlaagt de emissies.” Duidelijk is wel dat het voor maïsbedrijven makkelijker is om terug te gaan in ruw eiwit, dan voor bedrijven die veel weiden.

Samenwerking en meerjarigheid maken het verschil

Edith noemt ook de meerjarigheid van de projecten als een belangrijke factor. “Dergelijke projecten kun je niet in één of twee jaar doen. Je hebt immers altijd te maken met variatie in groeiseizoenen.” Daarom is het goed dat ze beiden minimaal vier jaar draaien, stelt ze. Daarbinnen verdient een integrale aanpak, waarbij wordt samengewerkt met de voeradviseur en de dierenarts, de voorkeur. “Een gezamenlijke aanpak levert het meeste resultaat. Dan zie je dat de ondernemer de slag wil maken.”

Leren van elkaar

De opgedane ervaringen en kennis worden gedeeld via netwerkbijeenkomsten, de vakmedia en sinds dit jaar ook in studiegroepen binnen het Netwerk Praktijkbedrijven. Edith: “Het delen van cijfers in een groep is heel belangrijk, dan word je als ondernemer op een mooie manier getriggerd.” Die kennis moet ook doorstromen naar de rest van de sector. Hier is juist het een-op-een-contact van belang, benadrukt Edith. “Er is behoefte aan coaches aan tafel die met boeren meedenken. Er hangt ook een stuk toekomstperspectief van af. Laten zien dat je via het management je emissies wil terugdraaien. Het is allemaal maatwerk, en een enorme uitdaging, maar die kant moeten we echt op. En er is nog veel te doen”, aldus de adviseur.

Durf te doen

Maar ze is ervan overtuigd dat bedrijven die stappen durven zetten, heel ver kunnen komen. “Dat is in elk geval de ervaring die ik zelf heb meegenomen, vanuit de bedrijfsbegeleiding.”