“Het regeerakkoord: van ambities naar realiteit” - Column Harm Wientjes

Het regeerakkoord onderstreept de wens om dossiers zoals stikstof, waterkwaliteit en natuurherstel definitief recht te trekken. Dat vraagt om stabiliteit, maar ook om flexibiliteit. Nederland is te divers om met één uniforme aanpak tot optimale resultaten te komen. Daarom is het waardevol dat het kabinet inzet op gebiedsgericht werken. Dat biedt kansen voor regionale uitwerking van maatregelen, afgestemd op bodem, water en bedrijfsstructuur. Mijn suggestie zou zijn om deze beweging verder te versterken door meer ruimte te creëren voor doelgerichte sturing: duidelijke doelen op bedrijfs- of gebiedsniveau, met vrijheid in hoe die worden gerealiseerd.

Van generieke kaders naar slimme uitvoering

Waar het regeerakkoord ambities neerlegt, is de kunst om te voorkomen dat de uitvoering blijft hangen in stapeling van generieke maatregelen. Veel opgaven draaien om gedrag, innovatie en samenwerking en daar past een aanpak bij die ruimte laat voor ondernemerschap. Daarom mijn tweede suggestie: Geef duidelijke kaders als rijksoverheid wanneer wat wél kan, maar laat de regio uitvoeren. Dan kunnen provincies, waterschappen, organisaties en ondernemers gezamenlijk bepalen hoe doelen het beste gehaald kunnen worden zonder dat daarbij éxtra regels bedacht hoeven worden.

Het belang van uitvoeringskracht

Het regeerprogramma benadrukt uitvoeringskracht en een visie met lange lijnen, ondersteund door stabiel beleid. Dat is niet alleen wenselijk, maar noodzakelijk. Het vraagt echter wel om een heldere verantwoordelijkheidstoedeling: wie doet wat, wanneer en met welke middelen? Daarom: Zorg voor heldere, voorspelbare kaders waarin ondernemers weten waar ze over vijf of tien jaar aan toe zijn.

Verdienvermogen als scharnierpunt

De landbouw staat voor grote transities. Die vragen inzet, investeringen en aanpassingen op bedrijfsniveau. Als samenleving moeten we erkennen dat dit alleen lukt wanneer het verdienvermogen van boeren meebeweegt. De laatste en belangrijkste suggestie: maak verdienvermogen een integraal onderdeel van de transitie. Leg dit ook vast in de wet als noodzakelijke voorwaarde!

Tot slot: het momentum benutten

Het regeerakkoord geeft richting. De praktijk kan die richting concreet maken en versnellen. Het is nu tijd om elkaar op te zoeken: overheid, ondernemers, ketenpartijen en kennisinstellingen. Als we die elementen verbinden aan duidelijke doelen, regionale flexibiliteit en een sterk verdienmodel, kan “Aan de slag” uitgroeien tot meer dan een titel. Dan wordt het ook nog realiteit.