Kruidenrijk grasland voedt meer dan de koe

Veehouder Erik Mosterman is een van de deelnemers aan de extensiveringsregeling. Hij melkt in Basse 60 melkkoeien op 55 hectare grond met daarnaast nog 3 hectare boswallen en bosjes en is deelnemer aan de extensiveringsgroep Noord West Overijssel. “Wij hebben thuis kruidenrijk grasland gezaaid omdat we nieuwsgierig zijn naar de e ecten van minder stikstofgebruik. Er mag nu immers minder bemest worden,” zo licht hij zijn motivatie voor deelname toe. Jelle Broersma van DLV Advies begeleidt groepen veehouders die deelnemen aan de regeling. Hij herkent de motivatie van Erik: “Veel veehouders kiezen er bewust voor om kruiden in het grasland te integreren. Kruiden zoals klaver, chicorei en opgaande weegbree bieden een breed scala aan voordelen voor zijn melkkoeien en jongvee. De stikstofbinder klaver verrijkt de bodem, en zorgt er ook voor dat de koeien meer voedingssto en uit hun voer halen. Chicorei heeft van nature een positief e ect op de vertering bij de koeien. Kruiden bieden de dieren een gevarieerder en voedzamer dieet, goed voor de melkproductie en ook voor diergezondheid.

Biodiversiteit groeit

De keuze voor kruiden in het grasland heeft niet alleen voordelen voor de koeien. Het is ook een stimulans voor de biodiversiteit op de boerderij. Kruidenrijk grasland biedt voedsel en leefgebied voor een breed scala aan organismen. Regenwormen profiteren van de rijke, humusrijke bodem die ontstaat door de aanwezigheid van kruiden die het bodemleven stimuleren. Wormen spelen een cruciale rol in het verbeteren van de bodemstructuur en het bevorderen van de waterdoorlatendheid van de bodem. Daarnaast trekken kruiden andere wezens aan van larven tot schimmels en bacteriën. Deze micro-organismen helpen het afbreken van organisch materiaal, wat de bodem verrijkt en bijdraagt aan een gezonde bodemstructuur. Het kruidenland biedt voedsel en beschutting aan weidevogels en andere dieren en verhoogt zo de ecologische waarde van het landbouwsysteem.

‘Nieuwe humustheorie’

Een belangrijk aspect van het kruidenrijke graslandbeheer is de werking van kruiden op de bodem, wat nauw verband houdt met de zogenaamde “nieuwe humustheorie”. Deze theorie gaat uit van het idee dat levende planten, en met name kruiden, via hun wortels wortelexudaten afgeven aan de bodem. Wortelexsudaten zijn sto en die door de wortels van planten worden uitgescheiden. Ze dienen niet alleen de plant, maar hebben ook invloed op het bodemleven. De wortelexsudaten bestaan onder andere uit liquid carbon, lange structuur- suikers die het bodemleven voeden en stimuleren. Deze exsudaten kunnen de groei van nuttige bodem micro-organismen, zoals schimmels, bacteriën en andere microben bevorderen. Deze organismen spelen een sleutelrol in het afbreken van organisch materiaal en het omzetten van voedingssto en die de planten weer kunnen opnemen. Traditioneel wordt mest gebruikt om de bodem van stikstof en andere voedingssto en te voorzien, maar de afname van meststo en door de strikte regels vraagt om nieuwe benaderingen. Het zaaien van kruiden, zoals klaver en cichorei, kan hierbij een sleutelrol spelen. “Onze ervaring is dat een andere innovatieve aanpak van graslandbeheer niet alleen goed is voor de koeien, maar ook voor de bredere ecologie van de boerderijen,” zo besluit Jelle.

Mede mogelijk gemaakt door

De extensiveringsregeling wordt gefinancieerd door ELFPO Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.