Mestvergisting voor Melkveebedrijf D’Hel een volwaardige tweede tak

Niels van Hooijdonk runt samen met zijn ouders een melkveebedrijf met 440 melkkoeien en 400 stuks jongvee. Toen FrieslandCampina een aantal jaren geleden kwam met het Jumpstart-initiatief, sprak hen dat aan. “Ook al zijn we geen lid van FrieslandCampina; we konden toch meedoen.” Doel was om een extra verdienmodel onder het melkveebedrijf te krijgen – en dat is gelukt. In eerste instantie werd begonnen met de mest van destijds 320 melkkoeien in de oude stal. Dat was niet met dagverse mest, maar met mest die wekelijks werd overgepompt naar de vergister. Sinds twee jaar zitten de koeien in een nieuwe stal en kan er worden gewerkt met dagverse mest. “Dat scheelde meteen 10, 15 procent in de gasopbrengst”, volgens Niels. Ook alle stalmest uit de strohokken en de voerresten worden toegevoegd aan de vergister. Dagelijks wordt zo 36 kuub mest vergist, goed voor een opbrengst van 900 kuub biogas per dag. Dat wordt op het eigen erf opgewerkt tot aardgaskwaliteit, zodat het groene gas het aardgasnetwerk op kan.

Het afgelopen jaar bracht een kuub groen gas gemiddeld zo rond de 35 cent op. Vanuit de SDE-subsidie wordt dat aangevuld tot 88 cent, vertelt Niels. Daarnaast kunnen ze groen gas certificaten verkopen, ook wel Garantie van Oorsprong genoemd. Dat is het bewijs dat het gas duurzaam is geproduceerd. Bedrijven uit de transport- en industriesector kunnen die aanschaffen om aan hun duurzaamheidsverplichtingen te voldoen. “Die groen gas certificaten maken het een stuk leuker; die leveren tegenwoordig 65 cent extra op per kuub gas. Dat was eerst 15 cent.” Bij de start van het monomestvergistingstraject werd uitgegaan van een terugverdientijd van acht jaar. Maar als gevolg van de Oekraïne-oorlog liepen de gasprijzen op, en ook de certificaten voor groen gas zijn een stuk duurder geworden. “Dat heeft ons wel in de kaart gespeeld. Daardoor hadden we de investering van 1,1 miljoen euro met vijf jaar terugverdiend.” Technisch draait het systeem prima. Niels: “Je hebt er niet veel extra werk mee, maar je moet er wel goed bovenop zitten. Zorgen dat je eventuele problemen vóór bent, met de warmtevoorziening en het verpompen van de mest.”

Melkveebedrijf D’Hel is een van de drie Brabantse demonstratiebedrijven voor monomestvergisting van DLV Advies. Onder het motto: ‘Monomestvergisting, je moet het gezien hebben!’ delen zij kennis en praktijkervaring met geïnteresseerde melkveehouders. Wat is de belangrijkste boodschap die Niels de bezoekers meegeeft? “Zorg dat je eerst goed op een rijtje zet waar de kansen liggen, en wat er financieel mogelijk is. En je moet zelf weel een beetje technisch zijn; vergelijk het met een melkrobot. Kleine storingen en preventief onderhoud moet je zelf kunnen doen. Het is niet veel werk, maar er komt wel wat bij kijken.” En een ander aandachtspunt is dat de vergiste mest net zoveel stikstof en fosfaat bevat als onvergiste mest; het vergisten helpt dus niet om mestafzet te reduceren. “Tenzij je er een stikstofstripper achter zet, maar die vervolgstap hebben wij nog niet gezet.” Financieel gezien heeft monomestvergisting de familie Van Hooijdonk meer gebracht dan ze ervan verwacht hadden. En zodra de bijmengverplichting voor groen gas een feit is, zal het markttechnisch nog positiever uitpakken. “Want het aanbod aan groen gas kan de vraag straks niet bijhouden.”

Methaanreductie

Monomestvergisting helpt vooral om de uitstoot van methaan terug te dringen. Als broeikasgas is methaan veel sterker dan CO₂; het is goed voor ongeveer 20 procent van het broeikaseffect. Bij de opslag van mest in putten en silo’s ontstaat methaangas door ongecontroleerde vergisting. Die methaanemissie uit de stal voorkom je door e mest elk uur naar de vergister te pompen. Een win-winsituatie dus: duurzame energie om fossiele energie te vervangen en minder methaanemissies op het erf. Het is een essentiële schakel in de energietransitie en zal, naar het zich laat aanzien, een sleutelpositie gaan innemen binnen de kringlooplandbouw.

Het project 'Mono-mestvergisting je moet het gezien hebben' wordt gefinancierd door de Europese Unie.