Omschakelen naar biologisch: past het bij jouw bedrijf en bij jou als ondernemer?

Om daar beter zicht op te krijgen volgt DLV Advies al een aantal jaren de technische en economische cijfers van ongeveer dertig biologische melkveebedrijven in de Melkveemanager. Die cijfers geven een interessant beeld van hoe biologische bedrijven presteren en hoe ze zich verhouden tot gangbare melkveehouderij.

Lagere productie per hectare en per koe

Vergelijken we de biologische bedrijven met gangbare melkveehouderij, dan vallen twee duidelijke verschillen op: de veebezetting ligt lager en ook de melkproductie per koe is gemiddeld lager. De groep gangbare bedrijven in de DLV Melkveemanager (n=398) produceert gemiddeld ongeveer 20-22.000 kg melk per hectare. Bij de biologische bedrijven ligt dat rond 10-12.000 kg melk per hectare. Ook per koe zien we een verschil. Op biologische bedrijven ligt de melkproductie gemiddeld ongeveer 2.000 kg melk per koe per jaar lager dan op gangbare bedrijven. Dat is niet vreemd. In de biologische melkveehouderij worden geen kunstmest en chemische gewasbeschermingsmiddelen gebruikt en ligt de nadruk meer op een evenwicht tussen bodem, gewas en vee. Daar hoort vaak ook een lagere intensiteit bij.

Biologisch kent veel verschillende bedrijfsmodellen

Tegelijkertijd is biologisch geen vast bedrijfsmodel. Binnen de groep van dertig bedrijven zien we grote verschillen in bedrijfsopzet. Aan de ene kant staan zeer extensieve bedrijven met bijvoorbeeld één koe per hectare en een groot aandeel natuurgrond. Deze bedrijven liggen vooral in de veenweidegebieden. Aan de andere kant zijn er biologische bedrijven met een intensievere bedrijfsvoering. Daar wordt bijvoorbeeld biologisch voer, zoals grasklaver, aangekocht en wordt biologische mest weer afgezet op biologische akkerbouwgrond. Zulke bedrijven komen vaker voor in regio’s waar ook veel biologische akkerbouw aanwezig is, zoals Flevoland en West-Brabant. Deze variatie laat zien dat er meerdere manieren zijn om een biologisch melkveebedrijf te organiseren. De keuze hangt sterk samen met de beschikbare grond, de regio en de manier waarop een ondernemer zijn bedrijf wil ontwikkelen.

Oriëntatie begint bij de ondernemer

Voor melkveehouders die nadenken over biologisch is een goede oriëntatie belangrijk. Wat zijn de normen? Wat betekent het voor de bedrijfsvoering? En minstens zo belangrijk: past het bij jou als ondernemer? Een omschakeling naar biologisch maak je namelijk niet voor de korte termijn. Het traject naar een volledig biologisch bedrijf duurt al snel vijf jaar. Dat vraagt om een duidelijke visie en motivatie. Ondernemers die bewust kiezen voor een andere manier van werken; met meer aandacht voor bodem, natuur en kringlopen, halen daar vaak ook plezier en voldoening uit. Die intrinsieke motivatie speelt een belangrijke rol bij een succesvolle omschakeling.

Ecologisch en economisch duurzaam

Biologische landbouw wordt vaak bekeken vanuit ecologische duurzaamheid. Tegelijkertijd moet een bedrijf natuurlijk ook economisch duurzaam zijn. Uit de cijfers blijkt dat een biologische bedrijfsvoering voor bepaalde bedrijven ook economische kansen kan bieden. De lagere productie wordt in sommige gevallen gecompenseerd door een andere kostenstructuur en een hogere melkprijs. Of dat ook voor jouw bedrijf geldt, hangt sterk af van factoren zoals grondpositie, bedrijfsopzet en ondernemersdoelen.

Meer weten?

Denk je na over biologisch of wil je verkennen wat een biologische bedrijfsvoering voor jouw bedrijf kan betekenen? Neem dan contact op met Edith Finke van DLV Advies. Zij helpt je graag om de mogelijkheden en aandachtspunten voor jouw bedrijf in kaart te brengen.