PAS-melders krijgen een routekaart, maar nog geen oplossing

"Er worden nu duidelijke momenten genoemd waarop PAS-melders bericht moeten krijgen over hun dossier”, benoemt hij.  “Dat is belangrijk, want veel ondernemers wachten al jaren op duidelijkheid. Tegelijkertijd betekent een tijdpad nog niet automatisch dat legalisatie ook daadwerkelijk lukt. Juist daarom is het goed te kijken welke mogelijkheden er wél zijn.”

Belangrijke mijlpalen voor PAS-melders

Volgens het Programma Maatwerk PAS-melders staan de komende periode een aantal belangrijke momenten gepland. Ondernemers die nog niet alle benodigde gegevens hebben aangeleverd, moeten dit uiterlijk 1 oktober 2026 doen. Vervolgens ontvangen zij uiterlijk 15 januari 2027 bericht van de provincie over de uitkomst van de verificatie. Voor positief geverifieerde PAS-melders moet uiterlijk 1 maart 2028 duidelijk zijn via welke route het bedrijf in een legale situatie wordt gebracht. Daarbij wordt onder meer gekeken of legalisatie mogelijk is met stikstofruimte uit de stikstofbank. Is dat niet het geval, dan wordt samen met de ondernemer gezocht naar een passende maatwerkoplossing. "Wanneer legalisatie via de stikstofbank niet mogelijk is, wordt gekeken naar andere oplossingsrichtingen. Daarbij kan onder meer worden gedacht aan intern of extern salderen, bedrijfsaanpassingen, extensivering of andere maatwerkoplossingen. Welke route het meest passend is, verschilt per bedrijf”, zegt Jeroen.

Niet afwachten, maar voorbereiden

Volgens de adviseur is het belangrijk dat PAS-melders de komende periode niet alleen wachten op bericht van de provincie. "De eerste stap is weten of het dossier compleet is en welke informatie al beschikbaar is. Daarna kun je beoordelen of legalisatie via de stikstofbank kansrijk is, of dat er ook naar andere routes gekeken moet worden. Dat verschilt per bedrijf en vraagt dus om maatwerk."

Voor ondernemers kan het verschil groot zijn. Sommige bedrijven hebben hun situatie inmiddels veranderd, andere bedrijven zijn gestopt of denken na over aanpassing van de bedrijfsvoering. Het kan ook zijn dat het bedrijf is gelegaliseerd door middel van intern salderen. Ook voor deze bedrijven kan inmiddels een vergunningplicht gelden of kan het verstandig zijn om de vergunning en het dossier opnieuw te beoordelen. Daardoor is het volgens Jeroen belangrijk om niet alleen juridisch naar het dossier te kijken, maar ook naar de toekomst van het bedrijf. "Een PAS-melding staat niet op zichzelf. De vraag is ook: wat wil de ondernemer met het bedrijf? Wil je doorontwikkelen, juist consolideren of nadenken over een andere route? De vergunningensituatie moet passen bij die bedrijfsrichting."

Kritiek op het conceptprogramma

LTO Nederland en Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV) reageerden kritisch op het conceptprogramma. Volgens deze organisaties biedt de aanpak nog onvoldoende uitzicht op een echte oplossing voor PAS-melders. Zij wijzen erop dat de emissies van deze bedrijven al in de AERIUS-modellen zitten en dat legalisatie in veel gevallen vooral een juridische formalisering van de bestaande situatie is. Ook pleiten LTO en POV voor aanvullende stappen, zoals juridische borging van de legalisatie, invoering van een rekenkundige ondergrens, ruimte voor vergunningverlening van innovaties en een afdwingbaar tijdpad. Jeroen herkent de zorgen over het gebrek aan zekerheid.

"Het programma geeft een route, maar nog geen garantie. Voor PAS-melders is vooral belangrijk dat ze weten welke positie ze hebben als legalisatie via de stikstofbank niet mogelijk blijkt. Dan wil je niet pas op dat moment beginnen met nadenken over alternatieven."

Dossier laten beoordelen

DLV Advies volgt de ontwikkelingen rondom PAS-melders nauwlettend. Voor ondernemers die willen weten wat de nieuwe aanpak betekent voor hun situatie, kan een beoordeling van het dossier inzicht geven in de vervolgstappen.

Daarbij wordt gekeken naar de aanwezige stukken, de status van de melding, de informatie vanuit de provincie en mogelijke oplossingsrichtingen. Op basis daarvan kan worden bepaald welke route past bij het bedrijf. "Ons advies is om het dossier tijdig te laten controleren. Niet om vooruit te lopen op besluiten van de provincie, maar om voorbereid te zijn. Dan weet je wat er ligt, wat eventueel ontbreekt en welke keuzes er straks mogelijk zijn."

Wil je weten wat de nieuwe aanpak voor jouw bedrijf betekent? Vul onderstaand formulier in zodat wij contact met je op kunnen nemen. Samen kijken we welke stappen voor jouw situatie relevant zijn.