Start hakselseizoen: het weer biedt kans voor rustgewas na maïs

Veel ondernemers hebben in de Gecombineerde Opgave vóór 15 mei aangegeven vroeg te willen oogsten, bijvoorbeeld door te kiezen voor vroege rassen of de zogenaamde 100-dagenmaïs. Het mooie droge voorjaar heeft ervoor gezorgd dat in veel gebieden de maïs vroeg, medio - tot eind april, gezaaid kon worden en nu kan profiteren van de snelle afrijping.

Voldoen aan de Meststoffenwet

Erik: “De afweging blijft altijd: is de maïs rijp genoeg en bevat het voldoende voedingswaarde? Toch is het soms verstandig om concessies te doen. Wanneer het lukt om op tijd te oogsten én vóór 1 september een onbemest vanggewas in te zaaien, voldoet u direct aan de verplichting vanuit de Meststoffenwet om eens per vier jaar een rustgewas te telen (2023-2026). Daar zitten uiteraard de nodige haken en ogen aan. Zo kan volgend jaar zomaar weer een lastiger jaar blijken te zijn voor een vroege hakselperiode."

Aanpassen in de Gecombineerde Opgave

Het administratieve deel mag niet vergeten worden. Erik benadrukt: “Noteer in de Gecombineerde Opgave dat er vóór 31 augustus is geoogst en een onbemest vanggewas is ingezaaid. Dit vanggewas voldoet aan de eisen van rustgewassen, mits het blijft staan tot begin volgend voorjaar. Houd er wel rekening mee dat de Ecoregeling voor onderzaai van vanggewassen in dit geval komt te vervallen. Aan deze eco-activiteit wordt dan niet meer voldaan, omdat er verplicht een nieuw vanggewas moet worden ingezaaid en de onderzaai daardoor te vroeg wordt vernietigd. Kijk daarom goed wat het beste past bij uw situatie en zorg dat er voldoende waarde en punten worden behaald voor de eco-premie. Wijzigingen kunnen uiterlijk tot 15 oktober worden doorgegeven. Alleen dan is aan de wettelijke eis voldaan.”

Rustgewas als hoofdteelt

Op zand- en lössgrond geldt de regel dat tussen 2023 en 2026 minstens één keer een rustgewas als hoofdteelt geteeld moet worden. Die verplichting is er om uitspoeling van nutriënten te beperken en de bodemgezondheid te versterken. In de praktijk ziet Erik dat dit nog vaak verkeerd geïnterpreteerd wordt. “Er wordt nogal eens gedacht dat onderzaai van gras in maïs ook geldt als rustgewas. Maar dat klopt niet. RVO is daar duidelijk in: het onbemeste vanggewas moet ná de oogst van de hoofdteelt worden ingezaaid, en uiterlijk 31 augustus.”

Ultravroege en 100-dagenmaïs

Hoewel het ‘gewone’ maïs dat medio april is ingezaaid dit jaar ook ongeveer rijp is, zien we dat steeds vaker wordt gekozen voor ultravroege rassen, zoals de 100-dagenmaïs. Dat biedt de kans om jaarlijks tijdig te hakselen en ruimte te maken voor een rustgewas. Erik: “Deze rassen doen het vooral goed op droge, warme percelen. Ze vragen om specifieke aandacht, zoals snelle beginontwikkeling, vroegrijpheid en resistentie tegen droogte en ziekten. Daarnaast is vroeg zaaien – uiterlijk eind april – noodzakelijk om voldoende groeidagen te hebben en de oogst vóór 31 augustus veilig te stellen.”

Alternatief voor rustgewasverplichting

Ultravroege maïs heeft wel een nadeel: de droge-stofopbrengst ligt vaak 10 tot 15% lager dan bij minder vroege rassen. Toch kan het volgens Erik een interessant alternatief zijn. “Het blijft een afweging. Past een ander gewas beter als vervanger om opbrengstderving te compenseren, of accepteer je tijdelijk wat minder tonnen in ruil voor een goede voederkwaliteit én het voldoen aan de rustgewasverplichting? Die keuze ligt bij de ondernemer. Het is zoeken naar de juiste balans tussen opbrengst, kwaliteit en regels. Maar wie slim plant, haalt er altijd voordeel uit.”

Sparren over de beste aanpak voor uw maïsoogst en rustgewas?

Onze adviseurs Mest & Mineralen denken graag met u mee. Vul hieronder uw gegevens in en wij nemen contact met u op.