Stikstofplannen gelekt: boeren, zorg dat je aan het roer komt

Wat mij opvalt aan de uitgelekte plannen is dat ze vooral een kader schetsen. De echte invulling moet daarna nog plaatsvinden. Provincies zullen moeten bepalen hoe doelen worden gehaald, hoe ontwikkelruimte wordt verdeeld en welke bedrijven nog mogelijkheden krijgen om te investeren, te vernieuwen of uit te breiden. Daarmee verschuift het vraagstuk van wetgeving naar verdeling. Wie krijgt straks de ruimte die nog overblijft?

Generieke maatregelen

Dat is een vraag waar de overheid geen eenvoudig antwoord op heeft. Zeker niet in gebieden rondom stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Daar zullen keuzes gemaakt moeten worden tussen bedrijven, locaties en ontwikkelrichtingen. De kans dat daar generieke maatregelen uit voortkomen is groot. Een generieke korting, een algemene norm of een uniforme aanpak is voor de overheid immers eenvoudiger dan maatwerk per bedrijf. En precies daar ligt volgens mij de kans voor boeren.

 
Onderhandelingsruimte

Als ondernemers individueel blijven wachten op wat provincie of Rijk gaat bedenken, dan worden zij onderdeel van een oplossing die door anderen wordt ontworpen. Organiseren boeren zich daarentegen in een gebied en komen zij zelf met voorstellen, dan ontstaat er een heel andere situatie. Dan ontstaat er onderhandelingsruimte. Binnen DLV Advies ondersteunen we dagelijks ondernemers die niet zozeer vragen hebben over de exacte maatregelen, maar vooral over de gevolgen voor hun ontwikkelruimte en toekomstperspectief. Dat onderstreept het belang van tijdig nadenken over een eigen koers en positie binnen het gebied.

Oplossingen uit de praktijk

Provincies hebben straks een enorme opgave. Ze moeten natuurdoelen halen, vergunningverlening weer op gang brengen en tegelijkertijd perspectief bieden aan ondernemers. Dat vraagt om oplossingen die uitvoerbaar zijn. Oplossingen die vanuit een gebied zelf komen, zijn vaak sneller, praktischer en beter uitvoerbaar dan plannen die achter een bureau worden bedacht.

Discussie gaat niet meer alleen over stikstof

Dat betekent niet dat iedere boer hetzelfde moet doen. Integendeel. De één wil groeien, de ander moderniseren, omschakelen of juist afbouwen. Maar juist daarom is het verstandig om nu al na te denken over je eigen toekomstplan en over de positie van jouw bedrijf binnen het gebied waarin je onderneemt. Want als de plannen van gisteren één ding duidelijk maken, dan is het dat de discussie niet meer alleen gaat over stikstof. De discussie gaat over de verdeling van de ruimte die straks nog beschikbaar is.

“Mijn advies is daarom simpel: wacht niet tot alle regels bekend zijn. Zorg dat je weet wat je wilt. Zoek ondernemers op die met dezelfde vragen worstelen. En denk mee over oplossingen voordat anderen dat voor je doen. Want wie alleen reageert op beleid, krijgt beleid over zich heen. Wie zich organiseert, krijgt invloed op de uitkomst”, aldus Harm.