Van Rouveen tot wereldwijde kaas: hoe Klaas Jan Visscher extensief boeren invult

De wortels van het bedrijf gaan ver terug. In 1950 begonnen opa en oma Visscher hun boerderij aan het Zuideinde in Rouveen. Een klassiek familiebedrijf, dat in de loop der jaren meegroeide met de tijd. In 2010 nam Klaas Jan het bedrijf over van zijn ouders, die vervolgens verderop een camping startten. “Het bedrijf is altijd in beweging geweest, maar de basis is hetzelfde gebleven: goed zorgen voor je grond, je dieren en je omgeving,” vertelt Klaas Jan. Sinds 2012 is Zuideindiger Stee een biologisch melkveebedrijf. Een stap waar hij geen moment spijt van heeft gehad.

Omschakelen naar biologisch: een logische stap

De keuze voor biologisch kwam niet uit de lucht vallen. Het bedrijf werkte al extensief en paste in veel opzichten al binnen de biologische uitgangspunten. “We waren eigenlijk al extensief aan het boeren. Dan is de stap naar biologisch kleiner dan veel mensen denken,” zegt Klaas Jan. “En eerlijk is eerlijk: ik heb er geen dag spijt van gehad.” De melk van de circa 70 melkkoeien wordt verwerkt tot kaas door Rouveen Kaasspecialiteiten. Die kaas vindt zijn weg naar consumenten over de hele wereld, zelfs tot in China.

Extensiveringsregeling Noord West Overijssel: risico én kans

Zuideindiger Stee is nog altijd een echt familiebedrijf. Zoon Martijn zit inmiddels ook in de maatschap. Samen doen ze alle werkzaamheden zelf. “Met z’n tweeën runnen we het bedrijf. Dat is intensief, maar ook mooi. Je weet precies wat er speelt, elke dag weer,” aldus Klaas Jan. De aanleiding om deel te nemen aan de extensiveringsregeling kwam via zijn broer. Die tipte hem over de mogelijkheden. Klaas Jan dook erin en zag perspectief. “Het is een risico dat je neemt, maar dat is ondernemerschap,” zegt hij nuchter. De regeling betekende concreet dat het aantal dieren omlaag moest, vooral het jongvee is verminderd. Tegelijkertijd pacht het bedrijf nu extra grond van Staatsbosbeheer. De uitdaging zit vooral in het scherp blijven op de normen. “Je moet continu onder de 150 kilogram stikstofdierexcretie blijven. Dat vraagt dat je er veel strakker bovenop zit,” legt hij uit. “Bij een tegenvaller is er weinig marge. Dat maakt het spannend.”

Subsidie inzetten voor toekomstgericht boeren

De extensiveringsregeling loopt vier jaar. Voor Klaas Jan is de subsidie geen einddoel, maar een middel. “We gebruiken de subsidie om nog duurzamer te boeren,” vertelt hij. Op het erf staat inmiddels een eigen windmolen en er liggen extra zonnepanelen. Met een accu erbij is het bedrijf grotendeels zelfvoorzienend en energieneutraal. “Overdag wekken we stroom op, ’s nachts gebruiken we die. Dat past bij hoe wij naar de toekomst kijken.”

Natuurinclusieve landbouw in de praktijk

Natuur en landbouw zijn op Zuideindiger Stee onlosmakelijk met elkaar verbonden. Klaas Jan werkt samen met Staatsbosbeheer en Boer & Natuur en experimenteert actief met natuurinclusieve maatregelen. Een zichtbaar voorbeeld is het zelf aangelegde plasdrasperceel. “Natuur zonder boeren gaat het niet worden,” zegt hij stellig. “Ik hoop dat ik mijn steentje kan bijdragen.” Rondom het plasdras wordt extensief beweid. Met resultaat: soorten als de tureluur, wulp en grutto laten zich al zien. Ook op de huiskavel wordt ecologisch geschoond om planten in de sloot te behouden.

Uitdagingen van biologisch boeren op veengrond

Biologisch boeren kent ook zijn uitdagingen. Zeker op veengrond. “Het niet gebruiken van bestrijdingsmiddelen is soms echt lastig,” erkent Klaas Jan. “Ridderzuring trek je hier niet zomaar uit de grond.” Het duurde vijf tot zes jaar voordat het probleem onder controle was. De oplossing kwam onder andere van een CombCut (kammaaier), waarmee de plant wordt uitgeput. “Het vraagt geduld, maar het is gelukt. Dat geeft vertrouwen.”

Blik op de toekomst: potstal en diergezondheid

Vooruitkijkend heeft Klaas Jan duidelijke plannen. Zo wil hij in de toekomst een potstal bouwen, om melkvee of vleesvee op natuurstrooisel te kunnen houden. Op dit moment ontbreekt daarvoor nog de vergunning. Ook op het gebied van diergezondheid blijft hij zich ontwikkelen. Momenteel volgt hij een driedaagse cursus homeopathie voor koeien. “Je kijkt heel nauwkeurig naar de symptomen en werkt met sterk verdunde middelen,” legt hij uit. “Ik hoor veel positieve verhalen van andere biologische boeren. Het is ontzettend interessant.”

Leren van elkaar in de extensiveringsgroep

Klaas Jan maakt deel uit van de extensiveringsgroep Noord West Overijssel, bestaande uit negen deelnemers. Onder begeleiding van DLV Advies, met projectleider Marian Noordhuis, komen ze regelmatig bij elkaar. “Komende winter gaan we bij elkaar op het bedrijf kijken,” vertelt hij. “Je bent vier jaar lang met elkaar bezig. Dan is het waardevol om van elkaar te leren en elkaar echt te leren kennen.”

Het verhaal van Zuideindiger Stee laat zien dat extensiveren meer is dan minder dieren. Het is een manier van denken, samenwerken en vooruitkijken met oog voor natuur, familie en ondernemerschap.
 

Mede mogelijk gemaakt door

De extensiveringsregeling wordt gefinancieerd door ELFPO Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.