VOF van Poppel: monomestvergisting rendabel met 200 koeien

Jack begrijpt niet waarom sommige adviseurs erop hameren dat je minimaal 400 koeien nodig hebt om monomestvergisting rond te rekenen. “Ja, als je alleen maar groen gas produceert, dan kan dat misschien kloppen”, zegt hij. Maar op het bedrijf van de VOF van Poppel in Molenschot grijpt het allemaal net anders in elkaar. “Toen wij eind 2017 via Jumpstart met monomestvergisting begonnen, hebben we ook gekeken naar groen gas, maar dat rekende voor ons niet goed. Er zit hier geen aardgasleiding in de buurt om het te kunnen leveren; dat zou tonnen extra kosten”, blikt Jack terug. Maar in combinatie met een wkk-installatie en een stikstofstripper erachter, werd het verhaal anders. “De wkk achter de mestvergister levert stroom en warmte. De warmte gebruiken we voor de stikstofstripper; hoe meer warmte die krijgt, hoe beter het werkt.” De groene stroom die wordt opgewekt, kunnen ze zelf goed gebruiken voor onder meer de drie melkprobots. “Dat paste mooi. En wat over is, kan hier nog op het net.” Het digestaat uit de vergister wordt gescheiden in een dunne en een dikke fractie. De dunne fractie bevat ammoniumsulfaat. Dat wordt de laatste jaren als eigen kunstmest aangewend op de arme Brabantse zandgrond. “Wij kopen heel geen kunstmest meer aan”, aldus de melkveehouder.

‘Zeer welkome bijvangst’

De dikke fractie wordt gebruikt als bedding in de diepstrooiselboxen voor de koeien. “We maken al sinds 2003 gebruik van biobedding; we hebben zelf een mestscheider. Maar sinds we de het digestaat uit de reactor scheiden, hebben we ook veel minder last van mastitis”, zegt Jack. “We vermoeden dat de mastititisverwekkers zoals coli, aureus en klebsiella doodgaan in het zuurstofarme milieu in de vergister.” Een zeer welkome bijvangst, wat Jack betreft. “En daarnaast geeft de dikke fractie veel koecomfort; de koeien blijven heel schoon dus we kunnen hygiënisch melk winnen in de robots.”

Minder mestafzetkosten

De dikke fractie komt in de boxen, maar de koeien morsen er ook mee. Vervolgens komt de biobedding met de verse mest weer terug in de vergister. “Zo loopt het fosfaatgehalte in de dikke fractie steeds verder op, en hoeven we minder af te zetten”, legt Jack uit. “We voeren nog hooguit 80 tot 100 ton dikke fractie af, op jaarbasis. Dat gaat naar een aardbeienkweker, daar is het een mooi product voor.” En wat ook niet onvermeld mag blijven: de emissiereductie. Met het vlot afvoeren van mest uit de stal wordt de reductiedoelstelling van 30 procent minder ammoniakuitstoot ruimschoots gehaald, volgens de melkveehouder.

Mestrobots

Hoewel Jack vol lof is over het hele systeem, schroomt hij ook niet om eerlijk de zwakste schakel te benoemen. En dat zijn de mestrobots die de verse mest en urine collecteren vanaf de dichte rubber vloer. “Die robots vergen per stuk een forse investering, maar ze zijn zeer storingsgevoelig. Er hoeft maar iets te gebeuren, en ze staan stil. En als de collectors niet lopen, loopt ook de stroom- en warmteproductie terug. We kunnen het ook zien aan de methaan- en ammoniakmetingen, als ze een tijdje niet gedraaid hebben. En dan wordt de stal een smeerboel, waar de koeien doorheen moeten lopen.” Dat zint hem helemaal niet. “Koeien moeten zuiver blijven. Maar ja, we zijn met monomestvergisting begonnen in een bestaande stal. Anders hadden we elf mestschuiven moeten installeren om elke dag de vloeren schoon te houden en dagverse mest aan te voeren; dat is ook geen doen.”

Klauwen slijten minder

En wat hij ook ervaart, is dat de koeienklauwen op de dichte rubber vloer veel minder slijten. “Voor de koeien is het fijn, ze lopen er prettig op. Maar klauwverzorging vraagt aandacht. We moeten nu nu wel drie keer per jaar de klauwen laten bekappen, in plaats van elk half jaar.” En dat loopt ook in de papieren, volgens Jack. Voordeel is wel dat de dichte rubberen vloer geen officiële RAV-erkende vloer is; daardoor was die goedkoper in aanschaf.

‘Bijna volledig circulair’

Maar alles bij elkaar is de monomestvergisting in combinatie met eigen kunstmestproductie, eigen warmte (die wordt gebruikt in de vergister), eigen stroom, eigen biobedding en minder mestafzetkosten prima rond te rekenen, volgens Jack. “We zijn als gangbaar melkveebedrijf hierdoor eigenlijk volledig circulair, op de aankoop van een heel klein beetje brok en bijproducten na.” Dat past helemaal bij het uitgangspunt voor de drie zuidelijke DLV Advies-demonstratiebedrijven voor monomestvergisting. Alle drie zijn het vooruitstrevende bedrijven, die zich verder ontwikkelen door verduurzaming en het sluiten van kringlopen, om zo hun toekomst veilig te stellen. De afgelopen jaren hebben zij veel geleerd, en deze kennis willen ze graag delen met andere veehouders en beleidsmakers om hen zo inzicht geven in de technische, financiële en juridische aspecten van monomestvergisting. Doelstelling was 30 procent, die werd in de stal ruimschoots gehaald. Nu weer aan het meten, verwachting dat het nog beter is.

Het project 'Mono-mestvergisting je moet het gezien hebben' wordt gefinancierd door de Europese Unie.