Aardrijk
Aardrijk is een extensiveringssamenwerking tussen twee melkveebedrijven die actief zijn in en rond de Natura 2000-gebieden Veluwe, Weerribben, De Wieden en Rijntakken. Binnen de groep werken een biologisch melkveebedrijf en een gangbaar natuurinclusief melkveebedrijf samen aan dezelfde uitdaging: het verlagen van de stikstofdruk, terwijl de bedrijven economisch toekomstbestendig blijven. De samenwerking onderscheidt zich door schaalgrootte, kennisdeling en de combinatie van verschillende bedrijfstypen. Waar het ene bedrijf al sinds 1983 biologisch werkt, zet het andere bedrijf stappen richting verdere natuurinclusieve landbouw. Door gezamenlijk op te trekken ontstaat ruimte om praktijkervaring uit te wisselen over extensivering, bodemgezondheid, waterbeheer, beweiding en biodiversiteit. Binnen Aardrijk staat het zoeken naar balans centraal: voedselproductie in samenhang met natuur, water en landschap. De bedrijven werken aan minder stikstofdruk per hectare, meer blijvend grasland, een lager bodemoverschot en een robuuster landbouwsysteem dat beter aansluit op de omgeving en de Natura 2000-opgaven in de regio.
Startpositie van Aardrijk (2024)
Bij de start van de extensiveringsregeling in 2024 omvatte AARDRIJK twee grote melkveebedrijven met samen ruim 1.300 hectare grond. Een groot deel van deze percelen lag direct in overgangsgebieden rond Natura 2000. Vooral de ligging rondom de Veluwe, Weerribben, De Wieden en Rijntakken maakte de stikstofopgave urgent. De bedrijven verschilden sterk in uitgangspositie. De Lange-Ploer werkte al ruim veertig jaar biologisch en beheerde een omvangrijk areaal kruidenrijk grasland en natuurgrond. Het bedrijf werkte intensief samen met Staatsbosbeheer, Vogelbescherming en natuurorganisaties en leverde melk via Weerribben Zuivel. Van Emst werkte gangbaar maar met duidelijke natuurinclusieve elementen en extensieve bedrijfsvoering rond de Veluwe en IJsseluiterwaarden.
De grootste uitdaging lag in het verder terugbrengen van de stikstofdierexcretie per hectare zonder het economisch fundament van de bedrijven aan te tasten. Daarbij werd gekeken naar minder dieren per hectare, optimalisatie van waterbeheer, vergroten van blijvend grasland, biodiversiteitsstroken, extensieve beweiding en betere benutting van eigen eiwit van eigen land.
Doel 2028De bedrijven binnen AARDRIJK werken richting een structureel extensievere bedrijfsvoering die beter aansluit op natuur, water en bodemkwaliteit rondom kwetsbare Natura 2000-gebieden.
Binnen De Lange-Ploer ligt daarnaast extra focus op:
|
|
Over het gebied De bedrijven binnen AARDRIJK liggen in overgangsgebieden rondom enkele van de meest stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden van Nederland: Veluwe, De Wieden, Weerribben en Rijntakken. Deze gebieden kennen grote opgaven op het gebied van stikstofreductie, waterkwaliteit en biodiversiteit. Vooral in de veen- en natte natuurgebieden speelt de balans tussen landbouw, waterbeheer en natuurherstel een belangrijke rol. Door extensivering neemt de druk op deze gebieden af. Minder stikstofdierexcretie en minder intensieve bemesting dragen bij aan:
De samenwerking met partijen als Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Vogelbescherming en regionale gebiedscoöperaties versterkt de koppeling tussen landbouw en natuurbeheer. |
Resultaten tot nu toe (2024–2026)In de eerste anderhalf jaar van de regeling zijn al duidelijke stappen gezet richting extensivering.
Daarnaast is gewerkt aan:
Aardrijk laat zien dat extensiveren niet alleen een technische opgave is, maar ook een andere manier van ondernemen vraagt: met meer aandacht voor bodem, water, biodiversiteit en regionale samenwerking. |
Onze adviseurs ondersteunen extensiveringsgroep Aardrijk
Met het uitwerken van concrete stappen per bedrijf om stikstofreductie te realiseren. Het volgen van de voortgang en het uitvoeren van evaluaties. Het delen van ervaringen en inzichten tussen de deelnemende groepen en met het organiseren van een goede samenwerking tussen ondernemers en betrokken partijen.
Mede mogelijk gemaakt door
De extensiveringsregeling wordt gefinancieerd door ELFPO Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.
