Blokzijl
Extensiveren in een gebied waar water al leidend is
In het veenweidegebied rond Blokzijl, Blankenham en de Baarlingerpolder ligt de uitgangssituatie fundamenteel anders dan in veel andere gebieden. De grondwaterstanden zijn hier van nature al relatief hoog en het watersysteem bepaalt in sterke mate wat er landbouwkundig mogelijk is. Extensiveren betekent hier dan ook niet alleen minder intensief werken, maar vooral anders omgaan met water.
Dat zie je ook terug in de opzet van het project. De percelen liggen verspreid over meerdere polders en peilvakken, met elk hun eigen dynamiek. Op de kaarten per deelnemer wordt zichtbaar hoe versnipperd het gebied is en hoe verschillend de situaties per bedrijf kunnen zijn . Binnen die variatie zoeken de deelnemers gezamenlijk naar manieren om het waterpeil dichter bij het maaiveld te brengen, zonder dat de landbouwfunctie verdwijnt.
Geen uniforme aanpak, maar maatwerk per perceel
Waar in sommige gebieden één duidelijke richting zichtbaar is, kenmerkt Blokzijl zich juist door spreiding. Dat zit in alles: het aandeel grasland, de mate van drooglegging en de ligging binnen het watersysteem. Binnen het project wordt gewerkt met verschillende droogleggingsniveaus (20, 30 en 40 cm), waarbij per perceel wordt gekeken wat haalbaar en wenselijk is.
Ook de inzet van onderwaterdrainage laat die variatie zien. Niet elk perceel reageert hetzelfde en niet elk peilvak biedt dezelfde ruimte. In een aantal peilvakken wordt zelfs meer dan 8% van het oppervlak voor waterinfiltratie aangevraagd, wat direct effect heeft op de beschikbare watervoorraad en vraagt om aanvullende keuzes of aanpassingen . Dat onderstreept dat extensiveren hier geen standaardmaatregel is, maar een continue afweging tussen waterbeschikbaarheid, bodem en bedrijfsvoering.
Extensiveren binnen de grenzen van het watersysteemDe rol van het watersysteem is in Blokzijl nadrukkelijk sturend. De aanleg van waterinfiltratiesystemen zorgt bijvoorbeeld voor een duidelijke toename van de watervraag in droge periodes en een snellere afvoer bij natte omstandigheden . Daarmee wordt zichtbaar dat maatregelen op perceelsniveau direct doorwerken op gebiedsniveau. Dit vraagt om samenwerking, niet alleen tussen boeren onderling, maar ook met het waterschap en de provincie. Monitoring met peilbuizen en het gebruik van bestaande meetnetten spelen daarin een belangrijke rol, zodat beter inzicht ontstaat in de effecten van de maatregelen en er geleerd kan worden voor de lange termijn. |
Een brede bandbreedte in bedrijfsvoeringDoor deze combinatie van factoren ontstaat binnen de groep geen eenduidig beeld, maar juist een brede bandbreedte. Sommige bedrijven bewegen duidelijk richting een extensievere bedrijfsvoering met hogere waterpeilen en minder intensief gebruik. Andere bedrijven zoeken de balans op een iets lager peil, waarbij landbouwkundige benutting nog zwaarder weegt. Die spreiding is geen zwakte, maar juist de kracht van dit gebied. Het laat zien dat extensiveren in veenweidegebieden niet draait om één oplossing, maar om het vinden van werkbare varianten binnen de grenzen van het systeem. Het resultaat is een palet aan keuzes, waarin klimaatwinst, bodembehoud en bedrijfscontinuïteit steeds opnieuw tegen elkaar worden afgewogen. |
Samen werken aan een toekomstbestendig veenweidegebiedWat de deelnemers bindt, is de gezamenlijke ambitie om bodemdaling en CO₂-uitstoot te beperken, terwijl landbouw mogelijk blijft. Met een daling van gemiddeld circa 10,27 naar 4,62 ton CO₂ per hectare wordt een duidelijke stap gezet richting die doelstelling. Tegelijkertijd laat het project zien dat de weg daarnaartoe niet uniform is, maar bestaat uit maatwerk, experimenteren en bijsturen. Blokzijl laat daarmee zien hoe extensivering er in de praktijk uitziet in een veenweidegebied: niet als een vast recept, maar als een proces waarin water, bodem en bedrijfsvoering continu met elkaar in balans worden gebracht. |
Onze adviseurs ondersteunen Veenweidegebied Blokzijl
Met het uitwerken van concrete stappen per bedrijf om stikstofreductie te realiseren. Het volgen van de voortgang en het uitvoeren van evaluaties. Het delen van ervaringen en inzichten tussen de deelnemende groepen en met het organiseren van een goede samenwerking tussen ondernemers en betrokken partijen.
Mede mogelijk gemaakt door
De extensiveringsregeling wordt gefinancieerd door ELFPO Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.
