home > Projecten > Extensiveringsregeling 2026 > Deelnemende groepen > Wei12

Wei12

Het samenwerkingsverband Wei12 bestaat uit elf melkveehouders die hun bedrijven extensiveren in en rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Gezamenlijk beheren zij circa 1.400 hectare landbouwgrond, waarvan 68% binnen 1 kilometer van een Natura 2000-gebied ligt en 89% binnen 2,5 kilometer. De bedrijven liggen verspreid rondom de Natura 2000-gebieden Oostelijke Vechtplassen, Binnenveld, Rijntakken, Veluwe en Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske. Door samen te werken willen de ondernemers sneller stappen zetten richting een duurzamere bedrijfsvoering en tegelijkertijd bijdragen aan het herstel van natuur in deze overgangsgebieden.

Startpositie van Wei12 (2024)

In 2024 startte het samenwerkingsverband Wei12, een groep van elf melkveehouders die hun bedrijven willen extensiveren in en rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Gezamenlijk beheren zij ongeveer 1.400 hectare landbouwgrond, grotendeels gelegen in overgangsgebieden rond natuur. Ongeveer 68% van het land ligt binnen één kilometer van een Natura 2000-gebied en bijna 90% binnen 2,5 kilometer. Daarmee opereren de bedrijven in een gebied waar landbouw en natuur direct met elkaar verbonden zijn.

De bedrijven verschillen in omvang, bedrijfsvoering en ontwikkelrichting. Binnen de groep zijn zowel biologische bedrijven als gangbare bedrijven aanwezig die onderzoeken of een omschakeling mogelijk is. Veel ondernemers combineren melkveehouderij met natuurbeheer, weidevogelbeheer of andere vormen van natuurinclusieve landbouw. Die diversiteit zorgt ervoor dat binnen de groep veel praktijkkennis aanwezig is.

Bij de start van het project lag de gemiddelde stikstofproductie rond 118 kg stikstof dierexcretie per hectare. Tegelijkertijd stonden de ondernemers voor de uitdaging om hun bedrijven verder aan te passen aan de veranderende randvoorwaarden rondom stikstof, waterkwaliteit en biodiversiteit. Individueel stappen zetten is mogelijk, maar juist de samenwerking binnen Wei12 maakt het mogelijk om ervaringen te delen, maatregelen te vergelijken en sneller te leren wat in de praktijk werkt.

De groep heeft daarom gekozen voor een gezamenlijke aanpak. Door kennisuitwisseling, begeleiding en monitoring werken de melkveehouders stap voor stap aan een extensievere bedrijfsvoering, waarbij productie, natuur en landschap beter in balans komen. Deze startpositie vormt het vertrekpunt voor de ontwikkeling van de bedrijven in de periode 2024 tot en met 2028.

Doel 2028

De melkveehouders binnen Wei12 werken toe naar een extensievere bedrijfsvoering waarbij:

de stikstofproductie maximaal 150 of 100 kg stikstof dierexcretie per hectare bedraagt
het gebruik van stikstofkunstmest wordt beëindigd
stapsgewijze verlaging van de stikstofexcretie

Door deze stappen wordt gewerkt aan een lagere stikstofdruk op Natura 2000-gebieden en een extensievere melkveehouderij.

Over het gebied

Een groot deel van de bedrijven ligt rondom de Oostelijke Vechtplassen, een laagveenlandschap tussen de Vecht en de Utrechtse Heuvelrug. Het gebied bestaat uit meren, rietlanden, moerassen en natte graslanden en vormt leefgebied voor soorten zoals de otter en de purperreiger. Net als in andere Natura 2000-gebieden staat de natuur hier onder druk door stikstofdepositie, intensieve landbouw en klimaatverandering.

Extensivering van de landbouw kan bijdragen aan het verminderen van deze druk. Melkveehouders spelen daarin een belangrijke rol door extensieve beweiding, natuurbeheer en het verminderen van nutriëntenstromen.

Resultaten tot nu toe

In de eerste fase van het project zijn verschillende stappen gezet richting extensivering. Door kennisuitwisseling en begeleiding zijn maatregelen op bedrijfsniveau in gang gezet.
De eerste resultaten laten zien dat bedrijven:

stappen zetten richting lagere stikstofproductie per hectare
experimenteren met extensiever graslandbeheer
kijken naar omschakeling naar biologische bedrijfsvoering
kennis uitwisselen over praktische maatregelen

Deze eerste fase vormt de basis voor verdere ontwikkeling in de komende jaren van het project.

Onze adviseurs ondersteunen extensiveringsgroep Wei 12

Met het uitwerken van concrete stappen per bedrijf om stikstofreductie te realiseren. Het volgen van de voortgang en het uitvoeren van evaluaties. Het delen van ervaringen en inzichten tussen de deelnemende groepen en met het organiseren van een goede samenwerking tussen ondernemers en betrokken partijen.