Zuid-Limburg
In Zuid-Limburg werkt een groep van vier melkveehouders samen aan het extensiveren van hun bedrijfsvoering in en rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. De bedrijven liggen verspreid over Zuid- en Midden-Limburg en bevinden zich grotendeels binnen korte afstand van kwetsbare natuurgebieden zoals het Geuldal, Savelsbos en de Meinweg. Binnen de groep komen verschillende typen bedrijven samen. Twee bedrijven werken al biologisch en extensief, terwijl twee bedrijven vanuit een gangbare bedrijfsvoering stappen zetten richting extensivering. De gezamenlijke opgave ligt in het verlagen van de stikstofdruk per hectare en het aanpassen van de bedrijfsvoering zodat deze beter aansluit bij de omgeving. De samenwerking maakt het mogelijk om kennis uit te wisselen en sneller stappen te zetten richting een toekomstbestendige melkveehouderij.
Startpositie Zuid-Limburg (2024)
In 2024 startte de groep met vier melkveehouders die gezamenlijk circa 328 hectare landbouwgrond beheren. De bedrijven liggen grotendeels binnen 1 kilometer van Natura 2000-gebieden en volledig binnen de 2,5 kilometer zone, waardoor de invloed op deze gebieden direct is. De uitgangssituatie binnen de groep liet duidelijke verschillen zien. Twee bedrijven werkten al biologisch en hadden een relatief lage stikstofdierexcretie van rond de 100 tot 115 kg per hectare. De andere twee bedrijven waren gangbaar en zaten met respectievelijk circa 150 en 180 kg stikstof per hectare duidelijk hoger.
Gemiddeld lag de stikstofdierexcretie bij de start rond de 137 kg N/ha, met een bandbreedte van 101 tot 183 kg N/ha. Dit betekent dat een deel van de bedrijven al dicht bij de doelstelling zat, terwijl andere bedrijven nog een duidelijke reductiestap moesten maken. De basis voor extensivering was wel al aanwezig. Bedrijven werkten met weidegang, natuurbeheer en in sommige gevallen al met kruidenrijk grasland. Tegelijkertijd lag er nog een duidelijke opgave in het verlagen van de stikstofdruk en het verder extensiveren van de bedrijfsvoering.
Doel 2028De groep werkt toe naar een situatie waarin:
Daarnaast wordt ingezet op:
|
Over het gebiedZuid-Limburg kenmerkt zich door een kleinschalig en versnipperd landschap met veel Natura 2000-gebieden. In totaal gaat het om 24 gebieden met een grote variatie aan habitats en soorten. De gebieden waar deze groep invloed op heeft, zoals het Geuldal, Savelsbos en de Meinweg, zijn ecologisch waardevol maar ook gevoelig voor stikstofbelasting. Door de ligging van landbouwbedrijven dicht tegen deze gebieden aan, is de invloed van bedrijfsvoering direct zichtbaar. Extensivering draagt in deze regio bij aan:
|
Resultaten tot nu toe (1,5 jaar)In de eerste periode is zichtbaar dat de groep duidelijke stappen zet richting extensivering. De gemiddelde stikstofdierexcretie is gedaald van circa 137 naar ongeveer 120 kg per hectare. Vooral de bedrijven met een hogere uitgangspositie hebben een duidelijke reductie gerealiseerd, waardoor de spreiding binnen de groep kleiner is geworden. Daarnaast zijn er concrete stappen gezet in de bedrijfsvoering:
Ook in het landschap zijn veranderingen zichtbaar, zoals de aanleg van hagen, boomgaarden en andere landschapselementen. De belangrijkste ontwikkeling is dat de groep als geheel beweegt richting een meer uniforme, extensieve bedrijfsvoering. Waar in 2024 nog duidelijke verschillen waren, ontstaat nu een groep die steeds dichter naar de doelstellingen toegroeit. |
Onze adviseurs ondersteunen extensiveringsgroep Zuid Limburg
Met het uitwerken van concrete stappen per bedrijf om stikstofreductie te realiseren. Het volgen van de voortgang en het uitvoeren van evaluaties. Het delen van ervaringen en inzichten tussen de deelnemende groepen en met het organiseren van een goede samenwerking tussen ondernemers en betrokken partijen.
Mede mogelijk gemaakt door
De extensiveringsregeling wordt gefinancieerd door ELFPO Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.
