Zuid West Drenthe
In Zuidwest Drenthe werken zes melkveehouders samen aan de verdere extensivering van hun bedrijfsvoering in en rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Het samenwerkingsverband richt zich op gebieden als het Drents-Friese Wold, Holtingerveld, Dwingelderveld, Fochteloërveen en de Wieden. De bedrijven bevinden zich grotendeels binnen korte afstand van deze kwetsbare natuurgebieden, waardoor de impact van landbouw op natuur en waterkwaliteit direct zichtbaar is. Binnen de groep komen biologische bedrijven, omschakelaars en natuurinclusieve melkveehouders samen. De deelnemers werken al langere tijd aan extensivering, onder andere via weidegang, natuurbeheer, kruidenrijk grasland en samenwerking met natuurorganisaties. De extensiveringsregeling helpt om deze ontwikkeling verder te versnellen en beter structureel in te richten. De samenwerking zorgt ervoor dat kennis en praktijkervaring actief worden gedeeld. Hierdoor ontstaat niet alleen individuele vooruitgang op bedrijfsniveau, maar ook een gezamenlijke beweging richting een duurzamer landbouwsysteem in Zuidwest Drenthe.
Startpositie van Zuid West Drenthe (2024)
In 2024 startte de groep met zes melkveehouders die gezamenlijk ongeveer 701 hectare landbouwgrond beheren. Een groot deel van deze gronden ligt in de directe nabijheid van Natura 2000-gebieden. In totaal ligt circa 362 hectare binnen een straal van 1 kilometer van stikstofgevoelige natuurgebieden. Daarmee bevindt ruim de helft van het areaal zich direct in de invloedssfeer van kwetsbare natuur. De uitgangspositie van de groep was al relatief extensief. Vrijwel alle deelnemers werkten biologisch of natuurinclusief en hadden ervaring met natuurbeheer, weidegang en samenwerking met terreinbeherende organisaties. Tegelijkertijd waren er duidelijke verschillen tussen bedrijven in omvang, intensiteit en ontwikkelfase. Binnen de groep zaten bedrijven die al dicht tegen de ondergrens van 100 kg stikstofdierexcretie per hectare aan zaten, terwijl andere bedrijven nog stappen moesten zetten richting 150 kg of lager. De gezamenlijke ambitie was om de bedrijfsvoering verder in balans te brengen met de beschikbare grond en de omliggende natuur.
Bij de start van het project lag de gemiddelde stikstofdierexcretie van de groep rond de 142 kg stikstof per hectare, met duidelijke verschillen tussen bedrijven. Vooral de grotere bedrijven richtten zich op verdere grondgebondenheid, verlaging van de melkproductie per hectare en meer ruimte voor biodiversiteit.
Doel 2028De gezamenlijke doelstelling van de groep is om toe te werken naar een melkveehouderij die beter in balans is met bodem, water en natuur. Daarbij staat extensivering centraal.
Daarnaast willen de bedrijven de samenwerking met natuurorganisaties verder versterken en de verbinding tussen landbouw en natuurbeheer verder uitbouwen. |
Over het gebiedDe Natura 2000-gebieden in Zuidwest Drenthe behoren tot de meest waardevolle natuurgebieden van Noord-Nederland. Gebieden als het Dwingelderveld, Fochteloërveen en het Drents-Friese Wold zijn gevoelig voor stikstofdepositie, verdroging en verlies aan biodiversiteit.
Binnen Zuidwest Drenthe wordt extensivering daarom niet alleen gezien als een landbouwkundige maatregel, maar ook als een gebiedsgerichte aanpak waarbij landbouw en natuur meer met elkaar in balans worden gebracht. |
Resultaten tot nu toe (1,5 jaar)In de eerste anderhalf jaar zijn duidelijke stappen gezet richting extensivering. De gemiddelde stikstofdierexcretie binnen de groep is gedaald van ongeveer 142 naar circa 126 kg stikstof per hectare. Daarmee is de spreiding tussen bedrijven kleiner geworden en voldoen inmiddels alle bedrijven aan de grens van maximaal 150 kg stikstof per hectare. Daarnaast zijn verschillende maatregelen doorgevoerd:
Ook wordt steeds actiever gewerkt aan bodemkwaliteit, organische stofopbouw en natuurinclusief beheer. De samenwerking binnen de groep zorgt ervoor dat ondernemers sneller van elkaar leren en maatregelen beter kunnen toepassen in de praktijk. |
Onze adviseurs ondersteunen extensiveringsgroep Zuid West Drenthe
Met het uitwerken van concrete stappen per bedrijf om stikstofreductie te realiseren. Het volgen van de voortgang en het uitvoeren van evaluaties. Het delen van ervaringen en inzichten tussen de deelnemende groepen en met het organiseren van een goede samenwerking tussen ondernemers en betrokken partijen.
Mede mogelijk gemaakt door
De extensiveringsregeling wordt gefinancieerd door ELFPO Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.
